Osman Barış Yorgancı

Ege Denizi, tarih boyunca jeopolitik önemini korumuş, günümüzde ise " Mavi Vatan " doktrini çerçevesinde Türkiye'nin vazgeçilmez milli güvenlik meselelerinden biri haline gelmiştir. Türk-Yunan ilişkilerindeki krizlerin merkezinde yer alan Ege Adaları ve deniz yetki alanları sorunları, ağırlıklı olarak Yunanistan'ın uluslararası hukuku hiçe sayan maksimalist politikalarından kaynaklanmaktadır. Tarihi antlaşmalar ve güncel stratejik belgeler incelendiğinde, Türkiye'nin tezlerinin ne kadar sağlam ve meşru temellere dayandığı açıkça görülmektedir. Gayri Askeri Statünün İhlali ve Adaların Silahlandırılması   İkili ilişkilerdeki en büyük kırılma noktalarından biri, gayri askeri (silahsızlandırılmış) statüde kalması gereken Ege adalarının Yunanistan tarafından hukuka aykırı şekilde silahlandırılmasıdır. 1923 Lozan Barış Antlaşması ve 1947 Paris Antlaşması ile adaların egemenliğinin Yunanistan'a devredilmesi kesin bir şarta bağlanmıştır:  Bu adalar askeri amaçlarla ku...

Ege Denizi ve adalar hızla güncel siyaset konumuz haline gelmektedir. 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması ve 21 yıl sonra 1944’te imzalanan Paris Antlaşmaları Adalar meselesine karşı net hükümler içermektedir. Bu iki antlaşmayla Yunanistan adaları almış ve silahsız olacağını taahhüt etmiştir. Fakat Yunan siyaset kurumu günümüze kadar gelen süreçte adaları her an savaşa girecekmiş gibi silahlandırmıştır. Yunanistan, Lozan’ı hükümsüz duruma getirmiş ve özellikle Limni, Semadirek, Midilli, Sakız, Sisam, Nikarya, Sömbeki, İstanköy ve Meis adalarına askeri unsurlarını yerleştirmiştir. Lozan ve Paris Antlaşmalarına göre Ege Adalarına kolluk kuvveti harici askeri unsurların olmaması gerekmektedir. Askeri varlığın yasak olduğu iki antlaşmada açık olarak yazılan bu adalara tahkimat yapmak da yasaktır. Tahkimat askeri bir terimdir. Tanımı da “Bir yeri düşman saldırısına karşı koyabilecek duruma getirmek için yapılan hendek, siper, haberleşme gibi savunma tesisleri” olarak tanımlanmaktadır. Yunani...

Günümüz siyaset sahnesindeki devletlerin, geçmişten günümüze kadar gücünü belirleyen en önemli etken coğrafi ve jeopolitik konumları olmuştur. Coğrafi şart ve verilere dayalı gücün kendi içindeki alt başlıklarını kara hakimiyet teorisi, kenar kuşak teorisi, hava hakimiyet teorisi ve deniz hakimiyet teorisi oluşturmaktadır. Bu teoriler göz önüne alındığında Türkiye jeopolitiği avantajlar ve çatışma alanlarıyla doludur. Coğrafyamızdaki tüm şartlar akıl ve mantıkla değerlendirilirse elimizde avantaj olarak bekleyen argümanlar çoktur. *** Coğrafi jeopolitiğin askeri, siyasi, sosyal ve kültürel olarak yansımaları hayatın içinde görülmektedir. Bu yansımalar dış politika ve devlet politikasını belirleyen ana unsurlardır. Dış politikanın coğrafyaya dayalı sergilenmesi ya da diğer bir tanıma göre coğrafyanın yön verdiği dış politikaya “jeopolitik konum” adı verilir. Jeopolitik her devlet için farklı tanımlanabilir. Ülkelerin temel amacı jeopolitik konumlarının en iyi avantajla kullanılması ve b...

Ege Denizi veyahut diğer adıyla Adalar Denizi, Türkiye için olmazsa olmaz hayati önemdeki ‘mavi vatan’ tanımlamamızın önemli bir bölgesidir. Ege Denizi, Karadeniz ile Akdeniz arasında İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından sonra önemli bir deniz ulaşım yoludur. Ege Denizi Marmara ticaret bölgesinin deniz taşımacılığı marifetiyle farklı rotalara çıkışının ilk yoludur. Türkiye dış ticaretinin yaklaşık %90’ı deniz yolu ile yapılmaktadır. Ege denizi, Ege, Marmara ve Karadeniz limanlarına yönelik deniz ticaretinin yaklaşık %75’inin geçtiği bir denizdir. *** Ege denizinin ticari önemine ilave olarak, Rusya – Ukrayna savaşı sonrası Türkiye’nin milli güvenliği için de hayati önemdeki bir denizdir. Rus – Ukrayna savaşı sonrası gündeme gelen bir diğer önemli konu da petrol ve doğal gaz türevi enerjinin, yataklarından Avrupa’ya nakli ve güvenliğidir. Yukarıdaki özet haliyle mavi vatanımız olan Ege Denizi ticari, siyasi ve milli güvenliğimiz için hayati önemdedir. Bu vesileyle Ege Denizi Türk – Yunan...

Meis adası, Türkiye kıyılarından 2.1 km uzaklıktadır. Türkiye’de bilinen adı Kızılhisar adasıdır. Yunanistan’ın Akdeniz’deki tek adası Meis’tir. 1. Dünya Savaşı sırasında Fransızların eline geçen ada Lozan Antlaşması (1923) ile İtalya’ya verildi. 2. Dünya Savaşı (1948) sonrasında ise on iki adayla birlikte Yunanistan’a bağlanmıştır. Akdeniz’in enerji siyasetiyle ısınmasının ardından sivil yolcu gemisiyle Yunan devleti adaya komando göndermiştir. Yunan komandoları yeşil kamuflajları, siyah NATO standartlı askeri postalları ve 5.56 mm mermi atan tüfekleriyle kamp yapmaya gider bir halde adaya çıktılar. Yunanistan adada askeri varlıkları 1960 yılından itibaren konuşlandırmıştır. Bu silahlanmayla 1923 tarihli Lozan ile 1947 Paris Barış Antlaşmalarını ihlal etmektedir. Tarihte olduğu gibi Yunanistan bugün de gerek Kıbrıs sorunu üzerine gerekse Akdeniz enerji siyasetini kaos ve krize iten bir zihniyettedir. Adaya çıkardığı asker sayısı veyahut ‘On İki Ada’lara çıkarmayı planladığı asker sayı...