Osman Barış Yorgancı

Geriliminin Bölgesel Barışa Etkileri ve Türkiye'nin Rolü İran ile İsrail arasındaki artan gerilim, Orta Doğu'nun zaten kırılgan olan dengesini daha da bozarak bölge ve küresel barış için ciddi olumsuz sonuçlar doğurma potansiyeli taşıyor. Bu iki gücün doğrudan çatışması, geniş çaplı bir bölgesel savaşı tetikleyebilir ve uluslararası toplumun yıllardır süregelen istikrar çabalarını sekteye uğratabilir. Bölgesel ve Küresel Barış İçin Olumsuz Yönleri İran ve İsrail arasındaki doğrudan bir çatışma, birçok yıkıcı etkiyi beraberinde getirecektir: Bölgesel Yayılma Riski:  İki ülke arasındaki şiddeti artan bir savaş, halihazırda vekalet savaşlarının yaşandığı Suriye, Lübnan ve Yemen gibi ülkelerde durumu daha da kötüleştirebilir. Çatışmanın İran destekli gruplar ve İsrail'in müttefikleri arasında genişlemesi, tüm bölgeyi içine çekebilecek büyük bir askeri tırmanışı tetikleyebilir. Ekonomik İstikrarsızlık:  Orta Doğu, küresel enerji arzının önemli bir kısmını sağlayan kilit bir bölg...

Doğu Akdeniz’in belki de en nadide en değerli seslerinden birisi Lübnan asıllı sanatçı Feyruz’dur. Akdeniz’in incisi olarak betimlenen Beyrut’un güzelliğiyle incisi, bölgeye olan duyarlılığı ve sesiyle de kraliçesi Feyruz’dur. Feyruz’un 1971’de yayınlanan ‘Jerusalem in My Heart’ albümünde “Kudüs şehri düştüğünde sevgi geriye çekildi / Ve savaş dünyanın kalplerini mesken edindi. / Apaçık bir öfke geliyor / Ve ben de baştan aşağıya iman doluyum.” sözleriyle betimlediği şarkı belki de Kudüs’ü en iyi anlatan şarkılardan biridir.  *** Yakın siyasi tarihte olduğu gibi ‘Dua şehri ey Kudüs’ geçtiğimiz günlerde İsrail’in askeri otoritesi ve siyasi varlığıyla tekrardan savaş ve gözyaşının meskeni olmaktadır. Müslüman dünyanın kutsal ayı Ramazan’ın sonlarına doğru başlayan zulüm, Kudüs şehri ve Mescid-i Aksa bölgelerinden Gazze şehrini de içine alan bir bölgeyi savaş alanına döndürmüştür. Filistinli halk İsrail zulmüne karşı canını ve İslam tarihinin kutsal emanetlerini iman ve taşla korumak ...

İsrail ve Güney Kıbrıs, Doğu Akdeniz’in önemli iki siyasi teşekkülüdür. Güney Kıbrıs’ın siyasi çıkmazı Kıbrıs Sorunu ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’ni ‘azınlık ve topluluk’ görme sorunudur. Halihazırda Kıbrıs adasının yeraltı ve yerüstü zenginliklerinden de tek başına yararlanma çabası beyhude ve karşılıksız kalmaktadır. Annan Planı döneminde adaletsiz olarak kabul gördüğü Avrupa Birliği (AB)’nden de istediği yardım ve desteği tam manasıyla alamamaktadır. İsrail’in siyasi sorunu Filistin meselesidir. İsrail ve Filistin arasında, özellikle Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde, toprak paylaşımı konusundaki anlaşmazlık büyük bir sorundur. Kudüs şehri hem İsrail hem de Filistin tarafından kutsal kabul edilmektedir. Şehirdeki egemenlik ve yönetim konusu büyük bir anlaşmazlığa neden olmaktadır. Filistin ve İsrail sorunu, uluslararası politika ve diplomasiye de etki eden karmaşık bir durumdur ve hala çözüme kavuşturulmaya çalışılmaktadır. İsrail ve Güney Kıbrıs kendi şahsi ikbal ve iht...

Atlantik okyanusunda geçmişte çok sayıda uçak ve geminin kaybolduğu bölgenin tanımlanmasıdır ‘Bermuda Şeytan Üçgeni’. Okyanus akıntısının sebep verdiği kaybolmalarla ün salmış, filmlere konu olmuş, yerini haritada gösteremesek de namını ezbere bildiğimiz efsanedir. Efsaneleşen bir diğer söylemi de zengin doğalgaz yataklarının olduğu önemli bir alandır. *** Doğu Akdeniz’in de Bermuda şeytan üçgenini aratmayacak üç önemli şeytanı vardır. Bunlar Güney Kıbrıs, Yunanistan ve Mısır’dır. Bu meşhur siyasi üçgen 30 Kasım – 6 Aralık tarihlerinde ‘Medusa’ ismini verdikleri çok uluslu hava/deniz askeri tatbikatını icra edeceklerdir. *** Medusa da mitolojik bir efsanedir. Aydın’ın ilçesi Didim’in en önemli sembollerinden biri olan Medusa, Yunan mitolojisinde yeraltı dünyasının dişi canavarı olan üç Gorgona’dan biridir. Üç kız kardeşten sadece Medusa yılan saçlı ve ölümlüdür ve kendisine bakanları taşa çevirme gücüne sahiptir. *** Bu bahisle, komşu Rum yönetimi, Mısır ve Yunanistan’ın ortak icra ede...

Kafkasların İsrail’i Ermenistan’dır. Yüzölçümü, nüfusu, geçmişle olan ideolojik düşünce çukurunda kalmış kavgaları, coğrafyanın vekâletçi paramiliter tarzıyla İsrail’in ruh ikizi diyebiliriz. Ermenistan’ın Türk katili ve düşmanı terör örgütü ASALA Ortadoğu’nun kalbi İsrail’in arka kapısı Beyrut’ta 1975’te Agop Agopyan liderliğinde kurulmuştur. Doğu Ortodoks Kilisesi’nin manevi desteği, Yunan ve Suriye gizli servislerinin eğitim ve lojistik desteğiyle vekalet savaşlarında Türk diplomatlara saldırarak rolünü yerine getirmiştir. Lideri Agop Agopyan’ın 1988’de Yunanistan’da ölmesi sonrası tasfiye olmuş bir vekâletçi örgüttür. Ermenistan geçtiğimiz günlerde ‘Kafkas 2020’ askeri tatbikatını Rusya, Belarus, Çin, Myanmar, Pakistan ve İran’la birlikte icra etmiştir. Askeri tatbikatlar katılımcı ülkelerin dost-düşman kavramlarına göre şekillenen olasılık ve ihtimal üzerine icra edilen askeri oyunlardır. Kafkas 2020’de Azerbaycan düşman tarafına konulmuş ki Ermenistan geçtiğimiz hafta sonu sivil ...

2020 yılıyla birlikte gündemimiz ve gündemimizi belirleyen ana argüman korona virüsüydü. Ülkeler sağlık sistemleri ve güçleri ölçüsünde mücadelelerini sürdürmekteler. Başarı ve başarısızlık ölüm oranları ve ekonomik verilerle belirlenecekse tablolar ortadadır ve incelemekte fayda vardır. Siyasi coğrafyamızdaki ölüm ve vaka sayılarının düşmesi veyahut toparlanamayacak ekonomiler sebebiyle gündem Covid-19’u terk etmek üzeridir. Mesafeli sosyal yaşam, mesafesiz ticari ve siyasi yaşam ön görülmektedir. *** Kuzey Kıbrıs ve garantör ülkemiz Türkiye’nin gündemi de Doğu Akdeniz ve Libya özelinde enerji politikalarına yönelmek üzeredir. Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır’ın başını çektiği yaşamın olağan akışına aykırı olan EastMed projesi üzerinden Türkiye ve Kuzey Kıbrıs karşıtlığına hız vermektedir. 14 Mayıs tarihli “Başı İsrail sonu İtalya” başlıklı yazımda Rum kesiminin başını çektiği Türkiye kınamasında İsrail’in olmayışı Türkiye – İsrail ilişkileri adına olumlu bir gelişme olarak yazmıştım...

Dünya siyasi tarihi ele alındığında üzerine tezler yazılan, doktora çalışmaları yürütülen, çatışma ortamları incelenen en önemli ve stratejik bölge Ortadoğu’dur. Ortadoğu dinler tarihi açısından da çok önemlidir. Tarih sahnesinde medeniyetlerin şekillendiği dünyaya yayıldığı kutsal ve zengin topraklardır. İnsanlık tarihi, yazıya geçtiği günden itibaren Ortadoğu da savaşlar, çatışma alanları ve ölümlerle tarihte yerini almıştır. Hafta başından itibaren gündemde olan ‘Golan Tepeleri’ bu kutsal ve güzel coğrafyanın değerli bir bölgesidir. 1800 km² yüz ölçümüyle sınırları Suriye, Ürdün, Lübnan ve işgalci İsrail ile çevrilidir. 1967’den itibaren siyasi tarihin gündemidir. ‘6 Gün Savaşı’nda İsrail ordusu tarafından işgal edilmiştir. Golan Tepeleri 13 Aralık 1981’de işgalci İsrail’in ilhak kararıyla resmi olarak işgal edilmiştir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 242 ve 338 nolu kararlarıyla ‘işgal altındaki Suriye toprakları’ olarak tanımlanan Golan Tepeleri, 52 yıldır İsrail işgali a...

Cumhuriyet Meclisi’nde yeni dönem görev yapacak milletvekilleri mazbatalarını aldılar. Sırada, haftaya yapılacak yemin töreni var. Bu süre içerisinde parti başkanları ve yetkilileri olası tahmini kurulacak koalisyon hükümeti için seçenekleri tartışmaktalar. Anadolu’da güzel bir söz vardır “Çatal kazık yere girmez.”. Bu tabir aile arasında yapılacak olan bir ortaklık için söylenmiştir. Yani kan bağı olanlar bile ayrı ayrı işler yapmalıdırlar. “Birkaç ayağı olan işten hayır gelmez.” der büyükler. Kuzey Kıbrıs siyasi tarihine baktığımızda koalisyon hükümetleri başarısız ve verimsiz hüküm etme süreci geçirmişlerdir. Tek başına iktidarlar daha verimli tek hedefleri olan ve tek sesli iktidarlardır. Türkiye’de AKP hükümeti uzunca bir süredir tek başına iktidardır. Bu örnek iyi incelenirse tek başına iktidarların devamlılığı olan hükümetler olduğu görülmektedir. *** Kulislerde konuşulan Sayın Hüseyin Özgürgün’ün erken seçim kararı alması milletvekillerinden gelen isteklerin fazlalaşması ve içi...

Türkiye, Rusya ve İsrail arası ilişkilerin Doğu Akdeniz politikası ve jeopolitiğini etkileyecek şekilde tekrar başlaması hiç şüphesiz üç büyük devlet için de ‘kazan kazan’ mantığının bir ürünüdür. Doğu Akdeniz’de enerji bağlamında diplomasi savaşları olurken Kıbrıs adasında varlığı olan iki toplum Türk ve Rum kesimi nasıl bir politika izleyeceklerdir? Bu izleyecek oldukları siyaset ve strateji gelecek devamlılıklarının birer göstergesi olacaktır. Temmuz ayının başı itibari ile Türkiye, Rusya ve İsrail ilişkilerinin iyileşmesine paralel olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) de görüşmelerini yoğun bir şekilde hızlandırmışlardır. Toplamda bir ay içinde 6 görüşme yapacak olan heyetler ana başlıklar üzerinden 6 görüşme sonrası bir sonuca varmak istemektedirler. İlk görüşme sonrası Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, yaptığı basın toplantısında “Kıbrıs’ın, enerji denkleminin dışında kalma riski var” şeklindeki beyanın Doğu Akdeniz’de devam eden enerji üzer...