Osman Barış Yorgancı

Türkiye , tarih boyunca Doğu ile Batı arasında bir  köprü  olarak tanımlanmıştır. Ancak günümüzde bu köprünün üzerinden geçen sadece kültür ve medeniyetler değil; büyük güçlerin rekabeti, küresel enerji yolları ve jeopolitik çıkar mücadeleleri de bu hattı şekillendiriyor ya da şekillendirmek istiyor. Bu evrede,  Türkiye; Doğu ile Batı arasında medeniyet köprüsü mü, çatışma alanı mı?  Sorusu yanıtını aradığımız en önemli sualdir.  ABD’nin Bölgedeki Yeni Hamleleri Son günlerde ABD’nin güney Kafkasya ve Avrupa eksenli hamleleri dikkat çekmektedir. Washington yönetimi,  Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki kalıcı barış görüşmelerine  aracılık ederek bölgede Rusya’nın nüfuzunu geriletmeyi amaçlıyor. Bu bağlamda öne çıkan  Zengezur Koridoru , yalnızca Azerbaycan’ı Nahçıvan’a bağlamakla kalmıyor; aynı zamanda Orta Asya’dan Avrupa’ya uzanacak yeni bir ticaret hattı oluşturuyor. Türkiye, bu koridorda doğal bir “kilit taşı” konumundadır. Zengezur Koridoru’n...

Merhaba Aydın, yeni yılın ikinci ayında tekrardan sizlerleyim. Covid-19 ‘un şekil değiştirdiği, ekonomik dalgalanmaların bir nevi de olsa stabil bir hale geldiği zamandayız. Ülkemiz için uzunca bir evredir gündem olan bir şekilde savaş cephemiz olan güney sınırlarımız ve Suriye’nin kuzeyi yerini Ege ve Batı Trakya’ya bırakmış bir haldedir.   Komşumuz Yunanistan’ın Doğu Akdeniz ve Ege Deniz’indeki hukuksuz adımlarını Batı Trakya’da da atarak komşuluk hukukuna aykırı hareket etmektedir. Doğu Akdeniz ve Kıbrıs Sorunu konusundaki yancılarını Ege Denizi, Ege adaları ve Batı Trakya’da konuşlandırarak Türkiye karşıtlığını her geçen gün arttırmaktadır.    NATO ve transatlantiği desteğiyle sözüm ona savunma sanayini güçlendirmekte,  Lozan Madde 1 ve 3’e  aykırı olduğu halde  Batı Trakya sınırındaki Türk illeri, Dedeağaç, İskeçe, Gümülcine’yi  ABD askeri unsurlarıyla silahlandırmaktadır. Komşumuzun siyasi aklı da yaptığı bu işlere ilave olarak gelecek vizyonunu ...

Merhaba Aydın, Covid-19uin bitmesini, azalmasını ve kontrollü bir serbestliğe geçeceğimiz bir ay olması temennisiyle yazımıza başlayalım. Gelen gideni aratır betimlemesini insan için kullanırlar. Belki aylar ve yıllar içinde kullansak doğrudur. 2020 yılına güzel başladık ve ilk birkaç ay içinde yaşamımız Covid-19 belasıyla kaos ve kısıtlamalarla bu günlere geldi.    Pandeminin sürdüğü günlerde dünyanın şeytanları da boş durmadı. Siyasi coğrafyamıza kan ve gözyaşı tohumlarını ekmeye devam ettiler. Transatlantik yapı ve yancıları/sözcüleri Türkiye düşmanlıklarına devam etmektedirler.    Devletimiz ve milletimiz bu siyasi oyunları ve şeytanlıkları iyi okumaları gerekmektedir. Bu okumalar ileride atacağımız adımlar için ışık niteliğindedir.    Transatlantik ve Türkiye Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’ın dış politikadaki mevzileri Doğu Akdeniz, Dağlık Karabağ, Libya, Suriye konularıdır. Bu özel alanlarda teşekkül eden siyaset kurumları birinci muhataplardır. Bu bahse kon...

ABD halkı ve devleti için ‘asker’ saygı duyulan, kahraman olarak anılan, başta Amerika ve dünya barışı için sinema filmlerinde gördüğümüz gibi sayısız kahramanlıkları olan Amerika toplumunun en itibarlı kimliğidir. Amerikan aile yapısında bir tane savaş gazisi veyahut emeklisi kahraman baba figürü vardır. ABD ordusu NATO’nun en büyük ordusu ve destekçisidir. Amerikan ordusunun 170’in üzerinde ülkede irili ufaklı 800’e yakın askeri üssü vardır. ABD’nin Amerika ana kıtası dışında 300 binden fazla askeri bulunmaktadır. Dünya müesses nizamının bir nevi ABD ve askeri yapısı, jandarmalığını üstlendiğini iddia etmektedir.  ***  ABD ordusunun; Hint-Pasifik Kuvvetleri karargâhı Hawaii adalarında 70 binin üzerinde, Avrupa kıtasında 70 binin üzerinde, Pasifikte 100 binin üzerinde, Güney Amerika’da 20 bin civarı, Afrika’da 6 bin, Orta Doğu’da 60 binin üzerinde asker bulundurmaktadır. Siyaset kurumunun güçlü devletlerinin hiç birisinin, ABD kadar askeri siyasi coğrafyalarının dışında yoktu...

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), 2010 yılında Doğu Akdeniz’de enerji yatakları hakkında rapor yayınlamıştı. Bu rapora göre Doğu Akdeniz’de 1,7 milyar varil petrol, 3,5 trilyon m 3  doğalgaz rezervi olduğu tahmin edilmektedir. Rapor, Doğu Akdeniz’deki 4 sahadan bahsetmektedir. Bunlar Kıbrıs Havzası, Leviathan Havzası, Nil Delta Havzası ve Herodot Havzası’dır. Leviathan bölgesi olarak Lübnan – İsrail – Filistin ve Kıbrıs’ın doğusunda kalan bölge kastedilmektedir. 2018’de İtalyan ENI şirketi bu bölgede 3,5 trilyon m 3  gaz rezervi tespit etmiştir. Tespit edilen bu değer (Türkiye’nin 2021’deki gaz tüketiminin 57 milyar m 3  olduğu düşünüldüğünde) Türkiye’nin 60 yıllık gaz rezervidir. Raporda Mısır’ın ‘Münhasır Ekonomik Bölge’sinde bulunan Nil Delta Havzasında 1.8 milyar varil petrol, 6.3 trilyon m 3 doğalgaz, 6 milyar varil sıvı doğalgaz rezervi bulunduğu aktarılmıştır. Herodot Havzasındaysa Girit’in güney ve güneydoğusundaki alanda toplam 3,5 trilyon m 3  d...

Son günlerdeki ana gündemimiz siyaset kurumu ve milli güvenliğimizi ilgilendiren askeri ve diplomatik temaslardır. Karadeniz’deki gelişmeler Ege, Batı Trakya ve Adalar; Doğu Akdeniz’deki enerji denklemi; Türkiye Yunanistan ilişkileri; İsrail, Mısır ve Libya gündemdeki hikayelerin öznesi kabul edebiliriz. Deniz ve kara komşumuz olan bu öznelere ilave olarak da okyanus ötesinin yüzölçümü büyük devleti ABD’yi de ‘gizli özne’ olarak cümle ve milli güvenlik hikâyelerimize eklemlemek pek de yanlış olmaz. Bahse konu özne ülkelerde askeri, ticari ve siyasi etkinliği hiç de azımsanmayacak kadar çok olan Amerika, hem gizli özne hem de gölge yazar mahiyetinde Türkiye’nin deniz ve kara sınırı komşularında at koşturmaktadır. *** Amerika’nın kovboy edasıyla yürüttüğü faaliyetleri bölge güven ve huzur, Türkiye’nin milli güvenliği için hayati önemdedir. Bu önem ve söylem son günlerde Türk – Amerikan ilişkilerini sorgulanır, Türkiye’nin NATO üyeliğini tartışmaya açar hale gelmiştir. Hal böyle olunca AB...

Geçmiş yazılarımda defalarca yazdığım ‘Atina DC’ için birkaç soru aldım. ‘DC’ nedir, diye. Bu sözcüğü kullanmamın arkasında yatan haklı gerekçe Yunanistan ve Amerika ilişkilerinin askeri bağlamda çok artması ve Atina yönetimi siyasi karar alıcılarının ABD’nin sözcüsü ve danışmanı gibi çalışmalarıdır. Amerika’nın başkenti bildiğiniz üzere Washington’dur. Başkent ismini Amerika Birleşik Devletleri’nin ilk başkanı olan George Washington’dan almıştır. Beyaz Saray, ABD Kongresi, ABD Yüksek Mahkemesi bu kentte yer almaktadır. ABD’nin başkentinin herhangi bir eyaletin sınırları içinde yer almasının o eyalete çok büyük bir ayrıcalık sağlayacağı düşüncesiyle bu kent District of Columbia (DC) denilen özel statüde bir bölge olarak kabul edilmiştir. Kentin belediye başkanı vardır; ama valisi yoktur. Kenti kongrede temsil eden kongre üyesi bulunur; ancak bu kongre üyelerinin oy hakkı bulunmamaktadır. Benzer bir şekilde bölgeyi temsil eden senatör de bulunmamaktadır. Anlaşılacağı üzere Washington’un...

Yılın son yazısı ve başlığımız “Komşu Atina mı, Washington mu?”. Sanırım sorunun zamanı anca geldi. Yılın başındaki ve geçmiş yazılarımda komşu Atina ve siyasi iradesi şeklinde tanımlamalarla Yunanistanı ve siyaset kurumunu eleştirmiş ve irdelemişimdir. Fakat gelinen nokta komşumuzun Yunanistan mı Amerika mı olduğu sorusunu gündeme getirmektedir. *** “Bu da nereden çıktı?” dediğinizi duyar gibiyim. Ben de çok düşündüm gerçekten komşumuzun kim olduğunu. ABD’nin askeri varlığını Yunanistan topraklarında görüp duyduktan sonra komşu Atina yerine komşu Washington demek daha doğru olur. Lozan’a ve Türkiye’ye rağmen ABD Ege ve Batı Trakya’da askeri varlığını arttırıyorsa ‘iyi komşu mu, kötü komşu mu’ sorusu da gündeme gelmektedir. ABD’nin Yunanistan’daki asker sayısı ve araç gereçleri belki de Atina’nın asker ve teknik araç gerek sayısını geçmek üzeredir. *** ABD, Doğu Avrupa ve Balkanlar’da Rusya tehdidine karşı “Atlantik Çözüm” operasyonu çerçevesinde Türkiye karasuları ve topraklarını çevr...

Kamuoyunu takip ettiğimizde yazıların başlıkları, konuları, televizyonlardaki yorumcuların genel gündemi Türkiye’nin Doğu Akdeniz ve Kıbrıs politikası, Ege Denizi ve komşumuz Atina’nın silahlanma yarışı ve ABD’nin Türkiye’yi çevreleme ve izole etme konuları gündemimizdir. Peki ABD ve transatlantik düşünce Afganistan’da yirmi yıl hizmet eden Mehmetçik’ten, NATO’daki ortağı Türkiye’den vazgeçmek ister mi? Belki Türkiye’den vazgeçmek ister de Türkiye’deki NATO altındaki ya da direkt ABD ordusunun üslerinden vazgeçmek ister mi?   ABD ve NATO üsleri   Siyaset kurumu ve okur-yazar olan bireylerin dilinde, ABD karşıtlığı kamuoyunda yer edindiğinde pelesenk olan tabir ‘İncirlik kapatılsın’ söylemidir. Peki İncirlik kapatıldığında ABD, Türk topraklarından sürülmüş mü olacaktır? İncirlik harici okyanus ötesi ve NATO üsleri için açık kaynaklar tarandığında bir hayli NATO ve ABD üssü olduğu görülmektedir. Bunlar İncirlik Hava üssü NATO’nun önemli bölgesel bir depo üssüdür. İzmir Hava üssü...

Soğuk savaş döneminde Sovyetler Birliği’nin ‘yayılmacı politikasına’ karşı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ‘çevreleme politikası’ adını verdiği bir dizi diplomatik, ekonomik ve askeri unsurları içeren dış politika stratejisi izlemiştir. Sovyet yayılmacılığından çekinen bazı devletlerle ABD, ittifaklar zinciri oluşturarak Sovyetler Birliği’ni çevrelemek istemiştir. ABD’nin bu hedefi için kurulan Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Balkan Paktı, Bağdat Paktı, Güney Asya Antlaşması Örgütü (SEATO), Anzus Paktı bu politikanın ürünleridir. Okyanus ötesi zamanın şartları ve koşullarıyla oluşturduğu örgüt ve birlikteliklerle hedefine ulaşmıştır. *** Günümüz siyaset kurumları çift kutuplu dünyadan çok kutuplu güç ve dengelerin değiştiği bir zamana dönüşmüştür. Okyanus ötesi ve yancıları, kendi hak ve çıkarları için NATO şemsiyesi altındaki en güçlü üçüncü orduyla üye olan Türkiye’ye karşı da post modern çevreleme politikası diyebileceğimiz metotlarla oyunlarına devam etmektedirler. *** A...

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Biden’ın görüşmesi öncesi diyebileceğimiz bir zamanda, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman Türkiye’yi ziyaret etti. Bakan Sherman, Türkiye’de muhataplarıyla siyasi görüşmeleri sonrası İstanbul ziyareti sırasında Fener Rum Patriği Bartholomeos’u da ziyaret etti. Hanımefendi Sherman Türk siyasetinin sinir uçları denilebilecek İstanbul Sözleşmesi ve dini özgürlükler söylemlerini konuşmalarında sıklıkla dile getirdi. Açıklamalarında ‘insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünün önemine vurgu yaptı. Önem atfettiği konular düşünüldüğünde Türkiye insan haklarına saygıyı Suriyeli mültecilere yaptığı ev sahipliğiyle dünyaya ve ABD’ye göstermiş durumdadır. ***  Türkiye için YPG demek, PKK demek olduğunu bildiği halde NATO’daki en büyük ortağımız ABD, Suriye’nin kuzeyi, Türkiye’nin güney kara sınırındaki faaliyet yapan PKK’nın Suriye kolu YPG’ye destekle ne yapmak istemektedir? 16 Mayıs tarihinde Suriye’nin...

Geçtiğimiz yazılarımda Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa lejyönerlerini kaleme almıştım. Yeni Sam Amca Biden’ın coğrafyamıza bakışı, küresel imparatorluğa yapacağı hizmetleri ve okyanus ötesinin menfaatleri dış politikamızın ana konusudur. Yunanistan’ın Ege Denizindeki adaları silahlandırması, adalar, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz enerji konularına uzlaşıdan uzak bakışı patronundan aldığı cesaretin yansımalarıdır. Bu minvalde okyanus ötesi, Yunanistan topraklarını faaliyet alanı haline getirmiştir. ABD Dedeağaç’a askeri üs kurmuş ve Ege’deki ileri karakolunu Dedeağaç olarak belirlemiştir. *** ABD’nin 2021 yılı askeri harcamalarına ayırdığı bütçe 740 milyar dolar civarındadır. Okyanus ötesinin dünyanın çeşitli yerine konuşlanmış 800’den fazla askeri üssü olduğu bilinmektedir. Günümüzde gelişmiş askeri teknolojiler ABD tarafından dünya savaş sanayine ve dost düşman ülkelere sunulmuştur. İmkan ve kabiliyetleriyle dünyanın herhangi bir noktasında saatler içinde müdahale edebilecek süper...

Geçtiğimiz haftaki yazımda transatlantiğin fikirlerinin derin Amerika’nın düşünce kurumu Atlantic Council’de oluştuğunu ve sözcüleri vasıtasıyla dile getirildiğini yazmıştım. Söylemler aba altından sopa göstermekten tutun da NATO ortaklığı üzerinden ayar vermeye kadar tüm metotlarıyla aktarılmaktadır. Yine aynı yazımdan Türkiye Cumhuriyeti’nin cephelerini siyasi ve askeri olarak belirtmiştim. Geçtiğimiz günlerde Türkiye güney sınırlarının ilerisindeki Gara bölgesine askerî harekât düzenlemiş ve 13 silahsız vatandaşımız PKK tarafından infaz edilmiştir. Üç kahraman komandomuz da şehit olmuştur. Milletimiz 16 şehidimizin acısını derinden yaşamaktadır. *** Milletimiz ve devletimizin şehit acısını yaşadığı zaman diliminde okyanus ötesinin büyük ülkesi Amerika siyaset kurumu, kahraman Mehmetçik’in Gara faaliyetine gölge düşürecek şer odaklarına propaganda malzemesi verecek boş lakırdılarda bulunmuştur. Bu söylemlere cevaben de Amerika Ankara Büyükelçisi David Michael Satterfieeld, Dışişleri ...

Okyanus ötesinin büyük kıtasında teşekkül eden Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nin yeni başkanı Joe Biden yemin ederek resmi olarak dört yıllık sürmesi tahmin edilen görevine başladı. Gazetemizde Başkan Biden’ın selefi için 4 yıl önce ‘Yeni Sam amca Donald Trump’ başlıklı yazı kaleme almıştım. ABD başkanlık tarihi incelendiğinde en tartışmalı ve kaos dolu 4 yıl Donald Trump dönemi olmuştur diyebiliriz. Trump’ın yemin törenini DC’de tören alanında izlemiştim. Yemin töreni öncesi ve sonrası Trump karşıtlarının protestosu başkanlık süresinin nasıl geçeceğinin göstergesi gibiydi. Sonuçta Trump tartışmalarla başladığı başkanlığını tartışmalarla gönlü razı olmadan teslim etmiştir. Trump ve Biden iki farklı sermaye hareketini, iki farklı uluslararası ilişkiler ve ABD’nin dünya siyasetindeki yerinin benimseyen fikirlerin seçilmişleridir. Sonrası Amerikan halkına kampanyalar, PR çalışmaları veyahut Cambridge Analytica marifetiyle seçtirilen Beyaz Evin geçici misafirleridir. Baki ve daim olan ...

İlköğretim yaşamımızdan itibaren tanıştığımız kısaltma M.Ö. (Milattan Önce) ve M.S. (Milattan Sonra) şeklindedir. Hz. İsa’nın doğumunun öncesi ve sonrası olarak tanımlanır. Hristiyan aleminin referans aldığı sıfır noktasıdır. Hz. İsa’dan önce ve sonra olarak da tanımlanır. İnsanlık tarihi için genel kabul görmüş bir tanım ve zaman dilimidir. Ondan öncesi ve sonrası diye tabir ettiğimiz insanlık için farklı birçok referans tarihleri vardır. Savaşlar, barışlar, bilimsel önemli buluşlar, atom bombasının bulunup kullanılması gibi bir sürü referans alabileceğimiz zaman ve olay vardır. Birey olarak da evlilik tarihimiz, çocuğumuzun doğumu, aile büyüklerimizin vefatı gibi değişik anlamlar yüklediğimiz bir sürü sıfır noktamız vardır. *** Devletlerin ve çok uluslu şirketlerin de farklı anlamlar yükledikleri sıfır noktası, öncesi ve sonrası vardır. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) için 2. Cihan Harbine girmesine sebep olan 7 Aralık 1941 sabahı Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri’nin ABD’nin Oah...

Kuzey Kıbrıs siyaset kurumu, Cumhurbaşkanlığı seçimi arifesine kadar iç politikadan ziyade dış politika ile mesai yapacağı aşikardır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’nin siyasi sorumluluk ve etki alanı yüzölçümünden kat kat fazla bir alandır. KKTC stratejik hamleleriyle Doğu Akdeniz ve Ortadoğu siyasetinde gizli özne olarak yer almaktadır. Garantör ülkesi Türkiye’yle mavi vatanda yaptığı işbirliği, mevcut pozisyonunu ve önemini kat ve kat arttırmaktadır. Türkiye ile Libya’nın deniz münhasır alan anlaşması Doğu Akdeniz enerji siyasetinde Türkiye ve KKTC için hayati önemde uluslararası hukuka uygun bir anlaşmadır. Bu anlaşmanın devamı niteliğinde olan Türkiye’nin Libya’ya asker gönderme tezkeresi bölgedeki siyasi ve askeri varlığımızın mührü niteliğindedir. *** Türkiye ve KKTC’nin bu hamlelerine karşılık da İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi Eastmed anlaşmasını imzalamıştır. Mevcut anlaşmaya sebeple Başbakan Ersin Tatar yaptığı açıklamada “Söz konusu girişimin (Eastmed) ekono...

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump uluslararası ilişikler ve kamu diplomasisinde iletişim metodu olarak “Twitter” kullanmaktadır. İç siyasetinde “görevden alma ve atamaları, kabine değişikliklerini” kendisi ‘twit’ atarak duyurmaktadır. Büyük devlet ABD, Başkan Trump’la birlikte bu metot ve uygulamalara uyum sağlama sürecindedir. Rivayete göre de Başkan Trump’ı geç saatlere kadar çalıştırarak kendi şahsi hesabı Twitter’dan uzak kalması sağlanmaya çalışılıyormuş. Fakat yaramaz çocuk gibi Trump’tan telefonu saklamak sanırım zor. Kaçamak attığı ‘twit’ler Amerika devletini bağlar mı bilemeyiz. Bu kaçamak sırasında hafta başı Twitter üzerinden ülkemizi tehdit etti. Başkan Trump’ın attığı ‘twit’in özü şu şekildedir:  “Kürtler'e saldırırlarsa Türkiye'yi ekonomik olarak mahvedeceğiz.”. ABD Başkanı olmanın verdiği yüksek özgüven ve şımarıklıkla Trump, ABD’nin NATO’daki en önemli müttefiki Türkiye Cumhuriyeti’ni tehdit etmiştir. Twitter üzerinden yapılan bu açıklama ABD’yi n...

Olayların içinde olduğumuzda, konuyu veya vuku bulan hadiseyi tam manası ile idrak edemeyebiliriz. Siyasi coğrafyamız ve komşu ülkelerde beden bulan çatışma alanları için de bu görüş geçerli olabilir. İçinde bulunduğumuz durumu kavrayabilmek ve bu konuların neresinde olduğumuzu bilip kendimizi konumlayabilmek için büyük resmi görmeye çalışmalıyız. Büyük resmi görebilirsek siyasi coğrafyamızda siyaset yapıcı olarak rol alabilir; kurgulanmadan konuyu izleyebilir, bitmeyen çıkarlarımız ve menfaatlerimiz için yeni pozisyon belirler ya da mevcuttu korumak için pozisyon alırız. Lefkoşa’dan ya da Ankara’dan ufuk ötesi bir analitik zekâ ile durumu gözlemleyip analiz etmeliyiz. *** Bu bağlamda siyasi coğrafyamızdaki ‘Kaşıkçı cinayeti’, ‘Paris ve Brüksel’deki Sarı Yelek gösterileri’, ‘Karadeniz’de KERÇ Boğaz’ı bölgesinde Rusya ve Ukrayna’nın gerginliği’, ‘Güneyimizde ABD’li birliklerle PKK’nın Suriye kolu YPG’nin devriye atması’ gibi gündemimizin ana konularını göz önünde bulundurmalıyız. Analit...