Osman Barış Yorgancı

Siyasi coğrafyamız ve ülkemiz kriz ve kaosların ortasında birliğini ve dirliğini korumak için Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren siyasi, askeri ve diplomasi kanallarını meşru yollardan kullanarak varlığını korumuştur. Yakın siyasi tarihimizde Türk siyaset kurumu ve devlet yönetimi, bölücü terör örgütü PKK, hariciye personelimize karşı yürütülen ASALA terör eylemleri, Doğu Akdeniz’de Kıbrıs Türküne karşı yapılan EOKA saldırıları gibi yazmakla bitmeyecek bir sürü faalinin belli lakin hep anonim kalan örgütlerle mücadele ederek günümüze kadar gelmiştir. *** Türk siyaset kurumu tarihi sorumlulukları ve uluslararası hukuktan aldığı yetkiyle hak ve menfaatini her alanda koruyup kollayabilecek imkân ve kabiliyete sahiptir. Bu imkân ve yetkiyle başta Doğu Akdeniz’de Kıbrıs meselesi ve enerji yataklarının tespiti ve işletilmesi konusu için de kararlı duruşunu Doğu Akdeniz’deki komşuları, muhatapları ve yancılarına defalarca göstermiştir. Güncel siyasi konumuz olan Afganistan’dan ABD’nin çek...

Cumhurbaşkanı Ersin Tatar dönemi müzakereleri Nisan sonunda İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenecek 5+1 formattaki gayrı resmî toplantıyla başlayacak diyebiliriz. Kıbrıs sorunu siyaset kurumunda yer aldığı günden itibaren Kıbrıs Türklerinin ve Türkiye’nin çözüm için katıldığı muhataplarınınsa laf olsun diye iştirak ettiği Kıbrıs Müzakereleri çokça olmuştur. Umarız bu süreçte sorunun tarafları Rum-Yunan ikilisi ve Kıbrıs’ı ortadan ikiye ‘Barış Gücü’ adıyla bölen Birleşmiş Milletler (BM) Kıbrıs Türkü için ‘gözle görülür elle tutulur’ adım atar. Garantör ülke Türkiye Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu Cenevre’de yapılması planlanan 5+1 gayrı resmî toplantı öncesi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs için görevlendirdiği özel danışmanı Jane Holl Lute’yi kabul etti. BM adına konunun muhatabı Lute’a Bakan Çavuşoğlu’nun mesajı “Kıbrıs’ta tüm tarafların yararına sü...

Kıbrıs Sorunu özelde Kıbrıs’ta yaşayan Rum ve Türk halkların sorunu gibi görünse de sorun ve çözümü Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’yu yakinen etkileyen ve ilgilendiren önemli bir konudur. Doğu Akdeniz’de tespit edilen ve aranan hidrokarbon yataklarının çıkarılması ve işletilmesi, Süveyş Kanalı’nda yapılan deniz taşımacılığının güvenliği, İsrail, Lübnan ve Suriye’nin deniz güvenliği gibi konular için de hayati önemdedir. Bu bahisle geçmiş yazılarımda soruna çözüm olacak siyasi iradenin, siyasi kimliğiyle değil de devlet ve millet menfaatiyle yaklaşarak çözüleceğini belirtmiştim. Kıbrıs sorununun çözümü için de ‘iki egemen devlete dayalı çözüm’ olması gerektiğini yazmıştım. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamasında müzakerelere başlayacaklarını ve müzakere sürecinde masada ‘Anavatan Türkiye’nin olması en büyük gücümüz.’ demiştir. Sayın Tatar açıklamasında doğru olan aklın yoluyla  “ Egemen eşit iki devlete dayalı çözüm politikamızı masaya getireceğiz. Bu politika...

Stratejinin genel tanımı önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yolların ve uygulanan yöntemlerin tümüdür. Askeri manada strateji, bir savaşta amaca ulaşmak için askeri kuvvetleri uygun bir biçimde kullanma sanatı ve bilimidir. İki tanım da güncel yaşamın şart ve koşullarına göre geçerliliği olan ifadelerdir. Diplomasi, dış politikada sorunların barışçıl yöntemlerle ve müzakereler yoluyla çözülmesi anlamındadır. Bir diğer tanımıysa, uluslararası ilişkiler ve bu ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünüdür. *** Bu tanımların sonucu stratejik diplomasi de karar alıcının koyduğu ana hedefe giderken yolların ve yöntemlerin tümüne barışçıl ve sağlıklı iletişim kurularak gitmek diyebiliriz. Kıbrıs adasında 1974 Mutlu Barış Harekâtı sürecine giderken karar alıcı irade, askeri ve siyasi stratejik diplomasisini kullanarak hem askeri hem de siyasi bir başarı elde etmiştir. Bu stratejik diplomasi sonrası Kıbrıs adasında akan kan durmuş ve sınırları belli iki halk ticari, siyasi olarak y...

Yaşam bisiklete binmek gibidir. Pedal çevirdiğin sürece iki tekerlek üzerinde düşmeden hedefine varırsın. Eğer stabil kalırsan hızının yavaşladığı süre sonrası bisikleti süremez, düşersin. Demem o ki hareket süreç içerisinde dinamik tutar, stabil kalmaksa zamanın gerisinde, geçmişte yer edinmemizi sağlar. Hareket ve istikrar birleştiğinde hedeflediğiniz anayolda başarı ile ilerlersiniz. Bu hareketli süreçte gözler hep ufuk çizgisini hedef olarak görmeli, yaklaşıldığında uzaklaşan hedef; devleti, bireyi, siyasi veyahut ticari organizasyonları her şart altında diri tutar.  ***  Cumhuriyet Türkiyesi için Doğu Akdeniz siyasetinde elinde argüman mı var diyorlardı. Şimdi Türkiye’nin elinde Oruç Reis, Yavuz, Fatih isimlerini verdiği sismik araştırmak yapan sondaj gemileri var. Türk Deniz Kuvvetleri’nin refakatinde; ikinci dünya savaşı galip devletleri ve transatlantiğin savaş gemileri arasında barış ve huzur içinde hukuktan aldığı yetkiyle faaliyetlerini yapmaktadır.  ***  ...

Biri tarihten bugüne Avrupa’nın şımarık çocuğu Yunanistan, diğeri kadim bir medeniyete ev sahibi topraklarda cunta yönetimini tahsis eden Mısır siyaset kurumu ve darbecileri. Mısır ve Yunanistan son günlerdeki hayalleriyle Doğu Akdeniz siyasetinde varlık gösterme hevesindeler. Hayalperest ikili akıl ve mantıktan uzak imzaladıklarını belirttikleri sözde deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşmasıyla mavi vatanda bir orta oyun daha oynamaktadırlar.  ***  Bu oyun öncesi Yunanistan’ın şımarık tarih ve uluslararası deniz hukuku bilmez siyasi iradesi, Doğu Akdeniz’de Türkiye karşıtlığı için Avrupa ülkelerinde çeşitli ziyaretler yaptı. Almanya ziyareti sonrası Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı Almanya Şansölyesi Markel arayarak Yunanistan için talepte bulundu. Cumhuriyet Türkiyesi kadim devlet olmanın getirdiği akılla Doğu Akdeniz siyasetinde masada da sorunlar çözülebilir mantığına sadık kalarak Oruç Reis gemisini Antalya limanına demirletti. Bu sağduyu ve ç...

Geçtiğimiz cuma günü Ayasofya Cami ibadete açıldı. Açılmadan önceki olasılıkları ve açıldıktan sonra olacakları belirtmiştim. Uluslararası basın ve İslam dünyasının yakından takip ettiği Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve devlet erkanının katılımıyla ilk Cuma namazı kılındı. Ayasofya’nın ibatede açılmasıyla borsanın yükseleceği, ekonominin biteceği, çok büyük sorunların olacağı varsayımları da ibadet sonrası çürümüş oldu. Ekonomimiz ve siyaset kurumumuz dün olduğu gibi bugün de coğrafyanın artı ve eksilerini bilerek kontrol ve tedbirlerle yoluna devam etmektedir. *** Ayasofya’daki ilk cuma sonrası söylendiği gibi Hristiyan dünyasında da herhangi bir tepki ve yas ilan edilmedi. Sadece ve sadece Avrupa’nın şımarık çocuğu Yunanistan ve kilisesi ulusal yasmış gibi bayrakları yarıya indirerek Yunanistan’ın bazı bölgelerinde orta oyun kabilinden Türk bayrağını yakma ve savaş ritüelleriyle sözüm ona protesto yaptılar. ‘Yenilen pehlivan güreşe doymaz.’ misali Yunan siyaset kur...

2000’li yıllar sonrası dünya siyasi gündemi Ortadoğu eksenli kaos ve gerilim üzerine inşa olmuştur. Geçtiğimiz haftaki yazımda Arap Baharı üzerine kaos ve gerilimin arttığını ve Doğu Akdeniz’e komşu paydaş ülkelerde siyasi kaos ve sokak çatışmalarının yaşandığını yazmıştım. Ortadoğu olarak tanımlanan siyasi coğrafya ve Doğu Akdeniz enerji ve enerji nakil hattı olması sebebiyle gerilimin merkezi konumuna gelmiştir. *** Suriye iç savaşıyla birlikte Türkiye güney sınırı sıcak çatışmaların yaşandığı, insanlık için utanç vesikası olacak insan hak ve hürriyetlerinin gasp edildiği bir alana dönüşmüştür. Türkiye barış ve huzurun bölgedeki teminatı olarak güney sınırında barışın ve huzurun tesisi için askeri harekatlar yapmaktadır. Şam rejimi, kendi halkına ölüm ve zülüm üzerine kurduğu iktidarıyla yönetme girişimindedir. Suriye, iç savaşı ve Doğu Akdeniz’e komşu olmadığı halde Rusya-Şam üzerinden yürüttüğü diyalogla sıcak denizler olarak tanımladığı Akdeniz’e demir atmıştır. Doğu Akdeniz’deki ...

EastMed (Doğu Akdeniz’den çıkarılacak gazın Avrupa’ya taşınma projesi), yolculuğu İsrail’den başlayıp İtalya’ya sürecek olan hayatın olağan akışına aykırı Türkiye ve Kuzey Kıbrıs olmadan planlanan siyasi PR argümanıdır. EastMed’in uzunluğu, derinliği, maliyeti gibi konuları daha önce yazmıştım. Doğu Akdeniz’de akıl ve mantıkla huzur ve barışın korunmasından yana olan tüm akıllar projenin rantabıl olmadığını Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) olmadan başarıya ulaşamayacağını defalarca dile getirdiler. *** EastMed’in bizim için tanımı ne diye düşünürsek, Güney Kıbrıs siyaset kurumu ve kilisenin Kıbrıs Türklerinin hak ve hukukunu gasp ettiği, etmeye çalıştığı, sözüm ona barış ve huzurun temsilcilisi ortaklarla yürüttüğü enerji gasp planı diyebiliriz. Fakat Kıbrıs Türkünün her şart altında, yanında olan garantör ülkesi Türkiye haksızlığın olduğu tüm alanlarda oyunları bozduğu gibi Doğu Akdeniz için Türksüz planlanan enerji talanını da mavi vatandaki istikrar ve sonuç odaklı fa...

Kriz fırsat mıdır yoksa krizler ve sonrası süreç vuku bulduğu coğrafya ve toplulukta sonun başlangıcı, felaketin habercisi midir? Akademik dünya ve yazan, düşünen şahsiyetler sosyal bilimlerin konusuna girecek olan kriz ve fırsat gibi tanımlamalara ‘kime göre, neye göre?’ sorusuyla eldeki verileri birleştirerek yanıt aramaya giderler. Kriz ve fırsat sorusunu genelde Kıbrıs adası için, özelde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) için soralım. Kıbrıs için kriz fırsat mıdır? *** Siyasi coğrafyamız Doğu Akdeniz, Ortadoğu, Kuzey Afrika ülkeleri, Akdeniz’e kıyıdaş ülkeler ve Avrupa’yı bütün olarak ele aldığımızda krizlerin ortasında fırsatların göbeğindedir. Birleşmiş Milletler (BM)’in gündeminde yarım asırdır çözüm arayan siyasi sorun ‘Kıbrıs’tır. Krizlerin ve fırsatların ortasında ham maden gibi işleneceği günü bekleyen gizli özne de Kuzey Kıbrıs’ın siyasi varlığı KKTC’dir. *** Prof. Dr. Hasan Ünal’la 19.01.2018 tarihinde Doğu Akdeniz ve KKTC’nin gündeminde olduğu “KKTC’nin garantör ülkesi...

Doğu Akdeniz ve Kıbrıs’ta Cumhuriyet Türkiye’sinin stratejik hamleleri ezberleri bozdu. İçerideki işbirlikçi ve duygusal zekayla milli hassasiyetten yoksun güruhların hesapları alt üst oldu. Kıbrıs adasındaki federasyoncuların planları iptal, hayalleri kâbus ve ezberleri bozuldu. Devlet ve millet aklıyla hareket eden Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ve Ersin Tatar hükümeti hidrokarbon hamleleri, Libya mutabakatı ve Geçitkale Havaalanının İHA ve SİHA’lara açılmasıyla Doğu Akdeniz’de kartlar tekrardan karıldı. *** Hafta başı sabah saatlerinde Türkiye Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri’nin kullanımındaki İHA Kuzey Kıbrıs semalarında Kıbrıs Türkü’nü selamlayarak yeni evi Geçitkale Havaalanına iniş yaptı. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti iki devlet bir millet mantığıyla devlet aklı millet menfaati siyasetini Doğu Akdeniz ve Kıbrıs’ta başarıyla yürütmektedir. Bu başarının gözle görünür, elle tutulur örnekleri Geçitkale Havaalanı ve hidrokarbon...

Müzakere, görüşme ve zirve adıyla Kıbrıs Türkü adına bir sürü federasyon modeli üzerine orta oyun niteliğinde görüşmeler yapılmıştır. Bu, geçmiş yazılarda da üzerinde bolca durduğum bir konudur. Amaca hizmet etmeyen tüm zirve ve görüşmeler taraflardaki bireylerin kişisel CV ve PR’larına hizmet etmektedir. Amaca hizmet edecek olan çalışma ve süreç, devlet aklı millet menfaatiyle inşa edilmeli ve yürütülmelidir. Maalesef süreç federasyon inadı sebebiyle heba olmuştur. Belki de Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya yarım asırlık sorunu çözme ve uluslararası prestij kazandıracak süreç elinden uçup gitmektedir. Anadolu’nun güzel bir betimlemesi “Babayı hayırsız evlat, politikacıyı kör inat bitirir.” şeklindedir. Akıl, mantık ve reelpolitik veriler ışığında süreç değerlendirilmeli ve sonuç için yol alınmalıdır.   Doğu Akdeniz Kıbrıs adası siyasetinde beyhude orta oyunların yanında gerçeklerle bağdaşan Kıbrıs Türkü’ne gelecekte çok büyük katkı ve desteği olacak çalışmalar da yürütülmektedir. Bu...

Uzunca bir süre sonrası buluşacak olan Anastasiadis ve Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın gündeminin yoğun olduğu aşikardır. Ersin Tatar hükümetiyle birlikte gündeme oturan Maraş, hidrokarbon konusu gibi mühim meseleler masada olacağı düşünülmektedir. Crans Montana’da zirve yapan müzakere sürecinin sonuçsuz kalması sonrası yarın yapılacak görüşmeye pek bir anlam yüklememek de gerekmektedir. Federasyon tezinin bitişi, kadife ayrılık söylemlerinin konuşulduğu, Yunan Başbakanı’nın Türk askerine işgalci dediği bir dönemde görünen köy kılavuz istemez misali sonuç ortadadır.  ***  Rum Yönetimiyle müzakere edilen Federasyon modelli çözüm fikrinin bırakılması, Kuzey Kıbrıs’ın siyasi coğrafyadaki konumu ve bağımsız halini avantaja çevirerek Kıbrıs Türkü için çözüm aranmalıdır diyorum. Benim yazmaktan bıkmadığım gibi Kuzey Kıbrıs müzakere heyeti de, federasyon modelli birleşme üzerine kurulan çözüm fikrini usanmadan sav...

Doğu Akdeniz ve Orta Doğu için yazılan tüm yazılarda Kıbrıs adası ve stratejik önemi hakkında bolca yer verilir. Kıbrıs sorunu insanlık siyasi yaşamının en uzun süreli, çok uluslu, çözülmeyen konusudur. Okyanus ötesinin büyük kıtası Amerika’nın dış politikasında bir masası vardır. Amerika’nın dünya üzerinde faaliyet yapan Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nda (CIA) uzmanları olan önemli bir adadır. Birleşmiş Milletler’in (BM) varoluşunda dünya üzerindeki sorunlar ve çözümü konularında Kıbrıs ilk sıralarda gündemdedir. Birleşik Krallık için Orta Doğu, Kafkaslar ve Afrika’nın bir bölümünü istihbarat bağlamında dinlediği üslerinin yerleşik (Ağrotur Üssü ve Dikelya Üssü) olduğu çok önemli konusudur Kıbrıs. Avrupa Birliği (AB) için Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Kıbrıslı Türkler her daim gündemdir. Afrika ve Asya arasında kalan Hint Okyanusu’na bağlı olan Kızıl Denizi kullanan Asya’dan Avrupa’ya her türlü alınıp satılabilen değerleri taşıyan gemicilerin seyir defterinde önemli bir yeri vard...

Siyasi coğrafyaların konumu, büyüklüğü, iklimi, deniz ve gölleri o coğrafyanın jeopolitik özelliklerini oluşturur. Ülkelerin dış politikasını etkileyen ana argüman jeopolitik kazanımlarıdır. Ülkemiz doğu ile batı siyasi coğrafyası arasında doğal bir köprüdür. Bu doğal yapısına ek olarak da inşa edilen köprüler, yollar ve havalimanları jeopolitiğine değer katmaktadır. Türkiye, Avrupa ile Ortadoğu arasında siyasi varlığıyla da Avrupa için doğal bir ileri karakol ve tampon ülke konumundadır. Ortadoğu ateş çemberinin Avrupa ülkelerine sıçramaması için insani yardım kamplarıyla Türkiye, jeopolitiğinin sorumluluk ve yükünü en iyi taşıyan ülkedir. Konumunun verdiği avantajları ve köklü devlet gelenekleriyle garantör ülkemiz Türkiye, Doğu Akdeniz deniz hakimiyet alanında da hem kendi kıta sahanlığını hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’nin deniz sahalarını koruyarak, deniz hakimiyeti ve Doğu Akdeniz jeopolitiğinde ‘ben de varım’ demektedir. Deniz dibi araştırmaları ve sonrası tespit ed...

Kıbrıs, sorun ya da mesele olarak tanımladığımız yarım asırlık kanayan yaramızdır. Sorun ya da mesele diye ifade etme şekli pek de önemli değildir. Önemli olan bir sorun varsa o da Kıbrıs Türkünün Kıbrıs adasından ve Doğu Akdeniz’deki pozisyonundan dolayı sırasıyla eziyet ve zulüm gördüğü, sonrasında da yarım asırdır haklarının gasp edildiğidir. Yine yarım asırdır çözüm ya da barış adına bir dizi müzakere ve görüşmelerden öteye geçemeyen siyasi tarihin kör düğüm meselesidir. İnsanoğlunun en büyük siyasi organizasyonu olan Birleşmiş Milletler’in (BM) çözemediği ya da çözüyormuş gibi yapıp çözmek istemediği ana konulardan birisidir Kıbrıs. Doğu Akdeniz’in yüzmeyen uçak gemisi, Ortadoğu ve Kafkasları dinleme istasyonu, madde ile alınıp satılabilen tüm metaların pazar bulduğu, kutsalının bol olduğu eli nasırlı, yüzü güneş yanığı olan Akdenizli insanoğlunun topraklarıdır Kıbrıs. *** Günümüz siyaset yapıcılarının dönem dönem siyasi düşünceleri ve bireysel bekaları için önemsiz bir argüman ol...

Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Sayın Ahmet Arslan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı (KKTC) Sayın Mustafa Akıncı ile geçtiğimiz günlerde görüştüler. Sayın Akıncı, 48 yıllık müzakere sürecinde doyum noktasına gelindiğini ifade ederek Rum tarafı ile olumlu bir sonuca ilerlendiğini açıkladı. Bakan Arslan ile yapılan görüşmede ulaşım ve Kıbrıslı Türkler için gereken altyapının tamamlanması konuşulurken, Bakan Arslan Rum tarafının da huzur ve refaha giden süreçte buna ayak uydurmasını umduğunu belirtti.   Enerji jeopolitiği ve KKTC Doğu Akdeniz’de jeopolitik ve jeostratejik açıdan büyük önem taşıyan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Dünya Enerji Kongresi’ne katılmasıyla enerjinin Kıbrıs adasının konumu itibariyle, gelecekteki yeni projelerde kilit konudur. Kuzey Kıbrıs’ın, Rum tarafının da sürdürdüğü gibi ve hatta federal modelli devlet yapısı gerçekleştiğinde de sürdüreceği enerji politikaları, Kıbrıs adasının gelecekteki jeostratejik konum...

Kıbrıs sorununda 2016 yıl sonunu Cumhurbaşkanı Sayın Mustafa Akıncı ve müzakere heyeti federasyon modelli bir çözüm için hedef belirlemişti. 23 Ağustos’ta başlayan ve 14 Eylül’de son bulacak olan 7 görüşme, sorunun nihai bir çözüme ulaşmasında ya da ulaşmamasında oldukça önemlidir. Bu hassas süreç öncesi basına yansıyan müzakere heyeti ve Sayın Aknıcı’nın söylemleri üzerinden konuyu ve tahmini sürecini değerlendirelim. KKTC Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Barış Burcu’nun Kıbrıs Postası’nda çıkan ‘Yoğunlaştırılmış müzakereler öncesi doğalgaz anlaşması gerginliği’ başlıklı haberinde Mısır Petrol Bakanı’nın önümüzdeki hafta Güney Kıbrıs’ı ziyaret edeceği ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Mısır arasında doğalgaz anlaşması imzalanacağının açıkladığını söylemesi Cumhurbaşkanı Akıncı’nın defalarca dile getirdiği ‘doğal kaynaklarımız çözüm sonrası ortak zenginliğimizdir’ söylemine ters düşmektedir. Kuzey Kıbrıs müzakere heyetinin çözüm için yaptığı fedakarlığa Rum yönetiminin tutumuna örnek olacak ola...

            KKTC siyasetinin gündeminin ana maddesi, sır gibi devam eden KKTC – Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında geçen görüşme ve müzakereler.               Gerçekleşen müzakerelere baktığımız zaman dönem dönem, mülkiyet/toprak, vatandaşlık/eşit yurttaşlık gibi hayati öneme sahip konular işlenip tartışılmakta ve ortak akılla sürdürülmektedir.               Konuyu biraz irdelediğimiz zaman Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı müzakereler kapsamında garantör devlet olmanın verdiği hak ile kamuoyuna hassasiyetini belirtmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın yaptığı basın açıklamasında geçen “GKRY’nin açtığı üçüncü uluslararası hidrokarbon arama ihalesi” hakkındaki beyanı hayati önem taşımaktadır: “ Kıta sahanlığındaki hak ve menfaatlerini korumak için gerekli her türlü tedbiri...