Ana içeriğe atla

293- Kıbrıs Cumhuriyeti 26.08.2021, Milliyet Gazetesi

Kıbrıs Cumhuriyeti; günümüz siyaset sahnesinde fiili olarak Kıbrıs adasının güneyini yöneten devlettir. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin resmi dili olarak kabul edilen diller Rumca ve Türkçe’dir. Kıbrıs Cumhuriyeti “Zürih ve Londra Antlaşması” diye anılan Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallığın yetkililerinin katılımıyla Kıbrıs’taki Rum ve Türk toplumları arasında imzalanan ve üç ülkenin garantörlüğünde kurulan devlettir. Garantörlük antlaşması için görüşmelere taraflar adına Rum halkını temsilen Başpiskopos Makarios, Türk tarafını temsilen Dr. Fazıl Küçük katılmıştır. Zürih ve Londra Antlaşmaları 11 Şubat 1959’da Zürih’te, 19 Şubat 1959’da Londra’da yapılmıştır. Görüşmeler sonrası 19 Şubat 1959 Londra Antlaşması sonrası Kıbrıs Cumhuriyeti bağımsız bir devlet olarak 16 Ağustos 1960 tarihinde kurulmuştur.

***

Garantörlük antlaşmasıyla Kıbrıs adasında Kıbrıslı Rumların ve Türklerin imza altına koyduğu kural ve kaidelerle Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yönetimi Rumlar ve Türklerin siyaset kurumlarına teslim edilmiştir. İşin özü Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurucu ortağı Kıbrıs Türkleridir. Garantör ülkesi de Türkiye’dir. 1960 sonrası 1974’e gelen süreçte Kıbrıs Rum Kilisesi ve Enosis yanlısı EOKA örgütünün terör eylemleriyle Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yönetiminden fiili olarak Kıbrıs Türkleri uzaklaştırılmıştır. 20 Temmuz 1974 sabahı da adadaki kan ve gözyaşını son bulduran Türkiye’nin askeri harekatıyla, şimdiki haliyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gelen süreç başlamıştır.

***

Kıbrıs Türklerinin hak ve menfaati Kıbrıs Cumhuriyeti üzerinde günümüzde de vardır. Rum Yönetimi’nin hukuk ve kural tanımaz hidrokarbon enerji yatakları için yaptığı çalışmalar, Avrupa Birliğine girmesi ve oradan elde ettiği kazanımlardan da Kıbrıs Türkü’nün hakkı hukuku vardır. Güncel siyasetimizin konusu da Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportlarının iptali konusudur. Kıbrıs Türkleri “Zürih ve Londra Antlaşmaları”ndan kaynaklanan hakkıyla Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportu alması en doğal hakkıdır. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar başta olmak üzere Kıbrıs Türkünün hak ve menfaatini savunan seçilmiş siyasi kimliklerin pasaportları iptal edildiği söylenmektedir. Rum Yönetimi’nin gerekçesi de “Maraş Açılımı”dır. Anadolu’nun güzel bir tabiri vardır “Gelin oyun bilmezmiş, yerim dar dermiş.”. Rum siyaseti karar alıcıları Kıbrıs Türklerinin haklı siyasi atılımlarına verecek hukuki ve haklı cevapları kalmadığı için tabiri caizse çamura yatmaktadır. Maraş açılımı, Türkiye’yle yürütülen hidrokarbon arama faaliyetleri, müzakerelerde siyaset kurumunun karar alıcılarının sağlam ve doğru duruşu, Rum siyasetçilerini ve kilise kurumunu çıkmaza sokmuştur. Bu çıkmazda onların hakkı olmadığı halde pasaport iptali gibi siyasi ayak oyunlarına itmiştir. Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportu için Rum pasaportu denilmektedir. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve Kıbrıs Türkünün hukuksal ortaklığı, resmî dilinin birisinin Türkçe olması Rum pasaportu söylemini çürütmektedir. Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportu Kıbrıs Türkünün Kıbrıs adasındaki diğer hak ve hukukları gibi hakkıdır. Rum siyaset kurumu Doğu Akdeniz siyasetinde varlığını sürdürmek ve kazanmak istiyorsa Kıbrıs Türklerini ve garantör ülkesi Türkiye’yle akıl ve mantığın inşa ettiği kazanalar masasında olmalıdır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

107- İyilik ve Kötülük; Azan Bulur!, inAydın, Temmuz 2026

İnsanlık tarihi, başı ve sonu tam olarak kestirilemeyen devasa bir yankı odası gibidir. Evrenin görünmez yasaları, hiçbir eylemi karşılıksız bırakmaz. Bu devasa odada fısıldanan her söz, atılan her adım, kalpten geçen her niyet ve yapılan her eylem, zamanın görünmez duvarlarına çarparak er ya da geç sahibine bumerang gibi döner. Zira iyilik de kötülük de tıpkı bir bumerang gibi, uzun bir uçuşun ardından eninde sonunda çıktığı eli bulur. Dünyanın kendi içinde tıkır tıkır işleyen kusursuz bir adalet mekanizması vardır. Mekanik saat gibi son derece ince ve hassas bir denge de çalışır. Kötülük çoğu zaman gürültülü, gösterişli ve son derece hızlıdır; bu yüzden kısa vadede zafer kazanmış, her şeyi ele geçirmiş gibi görünür. Tarih sayfaları, gücünün zirvesindeyken kibirlenen tiranlar, zalim diktatörler ve başkalarının hayatlarını karartarak yükselenlerle doludur.  Ancak aynı tarih, en yıkılmaz sanılan o büyük yapıların kendi içten çürümeleriyle nasıl bir gecede çöktüğünü de yazar. İnanç s...

106- Ege Denizi'nde Türk-Yunan Dengesi, inAydın, Haziran 2026

Ege Denizi, tarih boyunca jeopolitik önemini korumuş, günümüzde ise " Mavi Vatan " doktrini çerçevesinde Türkiye'nin vazgeçilmez milli güvenlik meselelerinden biri haline gelmiştir. Türk-Yunan ilişkilerindeki krizlerin merkezinde yer alan Ege Adaları ve deniz yetki alanları sorunları, ağırlıklı olarak Yunanistan'ın uluslararası hukuku hiçe sayan maksimalist politikalarından kaynaklanmaktadır. Tarihi antlaşmalar ve güncel stratejik belgeler incelendiğinde, Türkiye'nin tezlerinin ne kadar sağlam ve meşru temellere dayandığı açıkça görülmektedir. Gayri Askeri Statünün İhlali ve Adaların Silahlandırılması   İkili ilişkilerdeki en büyük kırılma noktalarından biri, gayri askeri (silahsızlandırılmış) statüde kalması gereken Ege adalarının Yunanistan tarafından hukuka aykırı şekilde silahlandırılmasıdır. 1923 Lozan Barış Antlaşması ve 1947 Paris Antlaşması ile adaların egemenliğinin Yunanistan'a devredilmesi kesin bir şarta bağlanmıştır:  Bu adalar askeri amaçlarla ku...

1-Doğu Akdeniz’in Kilit Taşı Kıbrıs, Kutlu Sesleniş

Uluslararası ilişkiler ve güvenlik diplomasisi perspektifinden bakıldığında, Doğu Akdeniz havzası tarih boyunca küresel güç mücadelelerinin ağırlık merkezi olmuştur. Ancak, Ocak 2025’ten Nisan 2026’ya kadar uzanan bu kritik dönem, bölgenin jeopolitik karakterine köklü bir değişim getirerek onu enerji rekabeti alanından, yüksek yoğunluklu askeri yığınak ve sürekli bir çatışma cephesine dönüştürmüştür. Bu yeni konjonktür, İsrail ve Filistin ( Gazze ) merkezli bir bölgesel krizle başlamış, ardından Lübnan ve Suriye’deki gerilimlerle derinleşmiş ve 2026 yılı Şubat ayında Amerika Birleşik Devletleri ( ABD ) ile İsrail’in İran’a yönelik başlattığı topyekûn askeri operasyonlarla zirveye ulaşmıştır. Bu süreçte ortaya çıkan ve " Büyük Orta Doğu Savaşı " olarak nitelendirilen kriz, bölgedeki tüm aktörlerin stratejik önceliklerini yeniden tanımlamasına neden olmuştur. Türkiye’nin milli güvenliği açısından bakıldığında, Doğu Akdeniz ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ( KKTC ), yalnızca bir...