Ana içeriğe atla

396- Doğu Akdeniz’in kilit taşı: Türkiye 17.08.2023, Milliyet Gazetesi

İsrail ve Güney Kıbrıs, Doğu Akdeniz’in önemli iki siyasi teşekkülüdür. Güney Kıbrıs’ın siyasi çıkmazı Kıbrıs Sorunu ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’ni ‘azınlık ve topluluk’ görme sorunudur. Halihazırda Kıbrıs adasının yeraltı ve yerüstü zenginliklerinden de tek başına yararlanma çabası beyhude ve karşılıksız kalmaktadır. Annan Planı döneminde adaletsiz olarak kabul gördüğü Avrupa Birliği (AB)’nden de istediği yardım ve desteği tam manasıyla alamamaktadır. İsrail’in siyasi sorunu Filistin meselesidir. İsrail ve Filistin arasında, özellikle Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde, toprak paylaşımı konusundaki anlaşmazlık büyük bir sorundur. Kudüs şehri hem İsrail hem de Filistin tarafından kutsal kabul edilmektedir. Şehirdeki egemenlik ve yönetim konusu büyük bir anlaşmazlığa neden olmaktadır. Filistin ve İsrail sorunu, uluslararası politika ve diplomasiye de etki eden karmaşık bir durumdur ve hala çözüme kavuşturulmaya çalışılmaktadır. İsrail ve Güney Kıbrıs kendi şahsi ikbal ve ihtiraslarıyla çözümsüzlüğü çözüm kabul ettiği siyasi konularla zamanı öldürmekte, güzel olan her şeyi bozmaktadır.

***

Doğu Akdeniz’in iki önemli siyasi teşekkülü çözmek istemediği sorunlarına ilave olarak hayatın olağan akışında olmazsa olmaz olan elektrik ve su tedarikinde vatandaşını üzmekte ve mantıklı çözüm üretememektedir. Geçtiğimiz haftaki ‘Elektrik Otoyolu’ yazım da İsrail, Güney Kıbrıs ve Yunanistan’ın Girit adası üzerinden Avrupa elektrik sistemine bağlanma projesini yazmıştım. EastMed enerji boru hattı gibi finans desteğini bulamayacağını ve projenin yaşama geçmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını dile getirmiştim.

 

Yunanistan’da yayımlanan Kathimerini gazetesi “Avrupa Yatırım Bankası, Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail’i deniz altından döşenecek elektrik kablolarıyla birbiriyle bağlayacak olan EuroAsia Interconnector projesini finanse etmeyi reddetti.” haberini yapmıştır. Haber içeriğinde enerjinin depolanması ve inşa maliyetlerinin yüksek olduğu gibi gerekçeler olduğu belirtilmektedir. İşin özün ‘elektrik otoyolu’ adıyla kamuoyunda yer eden proje ‘EastMed’ gibi kaynak sorunu ve mantığın dışında olduğu için iptal olacaktır. İsrail ve Güney Kıbrıs ‘sürdürülebilir elektrik temin’ işini Kuzey Kıbrıs ve Türkiye olmadan çözemeyeceği aşikardır. Doğu Akdeniz enerji yatakları başta olmak üzere İsrail ve Güney Kıbrıs’ın elektrik ve su sorunu Türkiye’yle diplomatik masada atacakları mantıklı ve insanlığa fayda sağlayacak çalışmalarla çözüleceği görülmektedir. KKTC’nin egemen eşit bir devlet olarak Kıbrıs adasında tanınması, Doğu Akdeniz’deki sorunların çözülmesi ve zenginliklerin eşit dağılımı için hayati önemdedir. İsrail ve Güney Kıbrıs siyaset yapıcıları Doğu Akdeniz ve Kıbrıs adasının gerçeklerini görerek hareket etmeleri kurumsal kimlikleri ve vatandaşlarının huzur ve refahı için önemlidir. Diplomasi ve karşılıklı empatiyle çözülmeyecek sorun yoktur.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

107- İyilik ve Kötülük; Azan Bulur!, inAydın, Temmuz 2026

İnsanlık tarihi, başı ve sonu tam olarak kestirilemeyen devasa bir yankı odası gibidir. Evrenin görünmez yasaları, hiçbir eylemi karşılıksız bırakmaz. Bu devasa odada fısıldanan her söz, atılan her adım, kalpten geçen her niyet ve yapılan her eylem, zamanın görünmez duvarlarına çarparak er ya da geç sahibine bumerang gibi döner. Zira iyilik de kötülük de tıpkı bir bumerang gibi, uzun bir uçuşun ardından eninde sonunda çıktığı eli bulur. Dünyanın kendi içinde tıkır tıkır işleyen kusursuz bir adalet mekanizması vardır. Mekanik saat gibi son derece ince ve hassas bir denge de çalışır. Kötülük çoğu zaman gürültülü, gösterişli ve son derece hızlıdır; bu yüzden kısa vadede zafer kazanmış, her şeyi ele geçirmiş gibi görünür. Tarih sayfaları, gücünün zirvesindeyken kibirlenen tiranlar, zalim diktatörler ve başkalarının hayatlarını karartarak yükselenlerle doludur.  Ancak aynı tarih, en yıkılmaz sanılan o büyük yapıların kendi içten çürümeleriyle nasıl bir gecede çöktüğünü de yazar. İnanç s...

106- Ege Denizi'nde Türk-Yunan Dengesi, inAydın, Haziran 2026

Ege Denizi, tarih boyunca jeopolitik önemini korumuş, günümüzde ise " Mavi Vatan " doktrini çerçevesinde Türkiye'nin vazgeçilmez milli güvenlik meselelerinden biri haline gelmiştir. Türk-Yunan ilişkilerindeki krizlerin merkezinde yer alan Ege Adaları ve deniz yetki alanları sorunları, ağırlıklı olarak Yunanistan'ın uluslararası hukuku hiçe sayan maksimalist politikalarından kaynaklanmaktadır. Tarihi antlaşmalar ve güncel stratejik belgeler incelendiğinde, Türkiye'nin tezlerinin ne kadar sağlam ve meşru temellere dayandığı açıkça görülmektedir. Gayri Askeri Statünün İhlali ve Adaların Silahlandırılması   İkili ilişkilerdeki en büyük kırılma noktalarından biri, gayri askeri (silahsızlandırılmış) statüde kalması gereken Ege adalarının Yunanistan tarafından hukuka aykırı şekilde silahlandırılmasıdır. 1923 Lozan Barış Antlaşması ve 1947 Paris Antlaşması ile adaların egemenliğinin Yunanistan'a devredilmesi kesin bir şarta bağlanmıştır:  Bu adalar askeri amaçlarla ku...

1-Doğu Akdeniz’in Kilit Taşı Kıbrıs, Kutlu Sesleniş

Uluslararası ilişkiler ve güvenlik diplomasisi perspektifinden bakıldığında, Doğu Akdeniz havzası tarih boyunca küresel güç mücadelelerinin ağırlık merkezi olmuştur. Ancak, Ocak 2025’ten Nisan 2026’ya kadar uzanan bu kritik dönem, bölgenin jeopolitik karakterine köklü bir değişim getirerek onu enerji rekabeti alanından, yüksek yoğunluklu askeri yığınak ve sürekli bir çatışma cephesine dönüştürmüştür. Bu yeni konjonktür, İsrail ve Filistin ( Gazze ) merkezli bir bölgesel krizle başlamış, ardından Lübnan ve Suriye’deki gerilimlerle derinleşmiş ve 2026 yılı Şubat ayında Amerika Birleşik Devletleri ( ABD ) ile İsrail’in İran’a yönelik başlattığı topyekûn askeri operasyonlarla zirveye ulaşmıştır. Bu süreçte ortaya çıkan ve " Büyük Orta Doğu Savaşı " olarak nitelendirilen kriz, bölgedeki tüm aktörlerin stratejik önceliklerini yeniden tanımlamasına neden olmuştur. Türkiye’nin milli güvenliği açısından bakıldığında, Doğu Akdeniz ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ( KKTC ), yalnızca bir...