Osman Barış Yorgancı

Dış politika satranç oyunu gibi olsa gerek. Hamleler ve restler hep karşılıklı, oyun kuran, oynatan, ya da milli menfaatleri için hamle yapanlar dost düşman olarak zaman içerisinde rollerini değişirler. Kıbrıs adası ve Doğu Akdeniz küresel oyunda yerel aktör gibi görünse de başta Türkiye ve Doğu Akdeniz’e kıyısı olan ülkeleri ve Doğu Akdeniz’i nakil koridoru olarak kullanan tüm oyuncuları birinci dereceden ilgilendirecek, dünya coğrafyasının en stratejik siyasi alanıdır. Kıbrıs adası bildiğiniz üzere Birleşmiş Milletler (BM) tarafından ‘yeşil hat’ marifetiyle ikiye bölünmüştür. 1974’ten itibaren Kıbrıs Türklüğü adanın kuzeyinden tanınmadan dünyanın tanıdığı bir ülke olarak kaderini ve oyundaki rolünün yaşayarak günümüze kadar gelmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) kurumsal kimliğiyle resmî olarak tanınma mücadelesini, garantör ülkesi Türkiye’yle birlikte vermektedir. *** Türkiye’nin destek ve hamiliğin de KKTC Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)’nın Semerkant Zirvesi’nde gözlemci ...

Amerikan siyaset kurumu ve askeri sistemi Orta Doğu ve Doğu Akdeniz başta olma üzere siyasi coğrafyamız için önemli bir olgudur. Türkiye’nin etrafının ateş çemberi olduğunu düşündüğümüzde Suriye coğrafyasından Batı Trakya ve Ege Adaları, ABD askeri ve istihbarat faaliyetlerini yürüttüğü üslerdir. Suriye’de DEAŞ ile mücadele adı altında PKK’nın Suriye kolu YPG’yi eğit/donat faaliyetleriyle desteklemekte, Ege Adaları ve Batı Trakya’da Yunanistan’ın NATO üyeliği üzerinden Rusya ve Ukrayna savaşının bahane ederek askeri üs sayılarını artırmaktadır. *** Adalar denizindeki ABD varlığı Girit adası üzerine yoğunlaşmıştır. Girit, Akdeniz'de stratejik bir konuma sahip olan Yunan adasıdır. ABD için Girit’teki Suada limanı ve askeri üssünün önemi, şu nedenlerden dolayı yüksektir: ‘Coğrafi konumu’ Girit, Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Avrupa arasında bir kavşak noktasında yer alır. Bu, ABD için bölgedeki askeri varlığını yönetmek ve askeri operasyonlarını koordine etmek için stratejik bir konum sağl...

ABD halkı ve devleti için ‘asker’ saygı duyulan, kahraman olarak anılan, başta Amerika ve dünya barışı için sinema filmlerinde gördüğümüz gibi sayısız kahramanlıkları olan Amerika toplumunun en itibarlı kimliğidir. Amerikan aile yapısında bir tane savaş gazisi veyahut emeklisi kahraman baba figürü vardır. ABD ordusu NATO’nun en büyük ordusu ve destekçisidir. Amerikan ordusunun 170’in üzerinde ülkede irili ufaklı 800’e yakın askeri üssü vardır. ABD’nin Amerika ana kıtası dışında 300 binden fazla askeri bulunmaktadır. Dünya müesses nizamının bir nevi ABD ve askeri yapısı, jandarmalığını üstlendiğini iddia etmektedir.  ***  ABD ordusunun; Hint-Pasifik Kuvvetleri karargâhı Hawaii adalarında 70 binin üzerinde, Avrupa kıtasında 70 binin üzerinde, Pasifikte 100 binin üzerinde, Güney Amerika’da 20 bin civarı, Afrika’da 6 bin, Orta Doğu’da 60 binin üzerinde asker bulundurmaktadır. Siyaset kurumunun güçlü devletlerinin hiç birisinin, ABD kadar askeri siyasi coğrafyalarının dışında yoktu...

Kıbrıs adası ve Doğu Akdeniz üzerine, yüzlerce çalışma konusu ve çalışma alanı vardır. Kıbrıs adasının yazılı kaynaklara aktarıldığı tarihten itibaren yönetim şekli, inanç sistemi ve adadaki genel hakimiyetleri, yönetim ve inançtan kaynaklı beşerî, siyasi ve ticari yaşamı ayrı ayrı çalışılması gereken konulardır. Kıbrıs adasının tarihini, kültürünü ve inanç sistemleri için önemini kavramak; Doğu Akdeniz’i, Levant bölgesini, Bereketli Hilal’i ve günümüz siyasetini anlamak için hayati önemdedir. Kıbrıs adası güneş, deniz ve yeşil doğasından ibaret değildir. Tarih boyunca çokça medeniyete ev sahipliği almış, Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’da hüküm sürmek isteyen imparatorlukların hedefinde olmuştur. *** Kıbrıs adası için bilinmesi gereken önemli bir tanım azınlıktır. “Azınlık nedir?” sorusuna cevap bulmamız için tanımını kavramını bilmeliyiz. Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komisyonu Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların Korunması Alt Komisyonu raportörü Francesco Capotorti tarafından 1...

Kıbrıs Sorunu, müzakere süreci ve Kıbrıs Türkünün hakları dünyanın olağan veyahut olağan dışı gelişmelerini beklemez. Kıbrıs Sorununa siyasi tarihin en dipsiz kuyusu desek doğru demiş oluruz. Çözüm ve çözümsüzlük Kıbrıs konusunda iki kardeş gibidir. Tam bitti şimdi çözülüyor denildiği anda çözümsüzlüğün sert ve soğuk yüzü liderlerin ve müzakere heyetinin yüzlerinde belirir. Kıbrıs üzerine çokça siyasi ve diplomatik toplantı ve görüşmeler yapılmıştır. Gelinen nokta ve devam eden yaşamda Kıbrıs Müzakere süreci ve görüşmeleri devam edecektir, ta ki çözülene kadar. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Güney Kıbrıs’taki yeni seçilen çiçeği burnunda Başkan Nikos Hristodulidis ile bu yazıyı okuduğunuz Perşembe günü ilk görüşmelerini yapacaklar. “1+1 ”  formatındaki gayri resmi buluşma Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Colin Stewart’ın ara bölgedeki resmi ikametgahında ilk yüz yüze görüşme olacak. Bir tarafta iki devletli çözümü savunan Cumhurbaşkanı Tatar, diğer ta...

Bölgemiz ve insanlık her şeyi birlikte yaşamayı öğrenmiş bir haldedir. Pandemi döneminde seçimler, savaş sürecinde uluslararası toplantılar, Suriye ve Türkiye’yi etkileyen depremde de insanlık yaşamın olağan akışını hep yaşamıştır. Vuku bulan olaylar bir nevi yaşamın akışını etkilememiştir. Acılar yaşanmış, sevinçler ve hüzünler birbirine girmiştir. Bu süreçte Kıbrıs adasının güneyinde seçimler olmuş Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY)’ndeki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunu Nikos Hristodulidis kazanmıştır. Hristodulidis, 204 bin 633 ile geçerli oyların yüzde 51,92'sini alarak seçimlerin galibi olmuştur. İkinci tura kalan diğer isim Andreas Mavroyannis ise 189 bin 592 oy ile yüzde 48,08'lik oranla yarışı Hristodulidis'in gerisinde tamamlamıştır. Güney Kıbrıs’ta kayıtlı 561 bin 273 seçmenden 406 bin 626'sı (yüzde 72,45) oy kullanırken, kullanılan oylardan 394 bin 225'i geçerli, 8 bin 422'si geçersiz sayılmış, sandıklardan 3 bin 979 boş oy çıkmıştır. 49 yaş...

Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına ‘deprem’ denir. Bu tanım, yaşadıklarımızı, binalarımızı, yollarımızı ve verdiğimiz kayıplarımızdan dolaylı kalplerimizi yıkmış ve kırmıştır. İnsanlık, elinde olmadan, tarihsel süreçte çokça doğal afetle sınanarak bugünlere gelmiştir. Sel, tsunami, deprem, yangınlar... İnsanlık hepsini en derin acılarla yaşayarak atlatmış ve günümüzü yaşamaktadır. İnsanlar, günlük yaşamda doğanın bizleri sınamasının farkına varmamaktadır. Siyaset, ekonomi, sosyal ve kültürel yaşam, insanlığı belki de kör etmektedir. Çağ nüfusunun en derin acıları yaşadığı dönem Covid-19 diye tanımlanan virüs ve sonrası pandemi sürecini de çok kısa bir sürede unuttuk, gündelik meşguliyetlerin peşinden koşan bir hale döndük. Deprem dediğimiz ve yaşadığımız kavram hafta başından itibaren bizlerin kalplerini kırmış ve gerçeği görmemizi sağlamıştır. *** Türkiye deprem böl...

Yunanistan siyaset kurumu sorun olarak gördüğü Ege Adaları, Ege Denizi kıta sahanlığı, Kıbrıs Sorunu, Batı Trakya Türk azınlığı hakları gibi konularda diplomasiyle sorun çözme kapasitesinin düşük olması sebebiyle bir sonuca varamamıştır. Bahse konu sorun gördüğü konular ve konunun muhataplarını da düşman görmekten geri kalmamaktadır. Bir nevi Yunanistan ve siyasi aklı Atina, kendi dertlenip kendi konuşarak masada diplomasiyle çözülecek konuları büyütmekte ve bu konular üzerinden kimliğini bulmaya çalışmaktadır. *** Sorun olarak gördüğü bu konuları da sıkıştığı anda kendi iç siyasetinde kullanmakta veyahut seçim malzemesi yapmaktadır. Bu alışkanlıklarını 2023 yılı içerisinde yapacakları seçimler için de kullanmaktan geri kalmamışlardır. Yunanistan Kalkınma ve Yatırımlar Bakanı Adonis Georgiadis, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘Bir gece ansızın gelebiliriz.’ betimlemesi için “Bu sözleri her duyduğumuzda gülüyoruz. Sayın Erdoğan'a gece, öğlen, sabah veya öğleden sonra gelmeye cesaret ederse...

İslamofobi, genel kabul gören tanımıyla İslam ve Müslüman karşıtlığıdır. Avrupa coğrafyasında İslamiyet’e karşı düşünenlerin kullandığı tarihsel süreçten beslenen karanlık tanım ve fikirdir. Avrupa’da islamofobinin zemin bulması ve İslamiyet’e nefretin kökeni, Müslümanların İspanya’da Endülüs’ü fethetmesine kadar gider. Gerekli psikolojik destek ve kuvvetlerini Endülüs’ü kaybetmelerinden ve Haçlı seferlerine asker devşirmek isteyen Kilise’nin yaptığı propagandalardan alırlar. *** Tarihsel süreç sonrası günümüz dünyasında karşılık bulmasının ve tekrardan yaygın olarak kullanılmasının nedeni de 11 Eylül 2001 tarihinde New York’taki 11 Eylül saldırıları diyebiliriz. Sonrasında batı coğrafyasında yapılan terör saldırılarının İslam ve Müslüman kimliğiyle özdeşleştirilmesi islamofobiyi fikir olarak beslemiş ve diri tutmuştur. *** Son olarak geçtiğimiz hafta Türkiye’nin Stockholm Büyükelçiliği önünde, aşırı sağcı politikacı Rasmus Paludan’ın Kuran-ı Kerim’i yakması İslam düşmanlığına en somut...

Kıbrıs Sorunu ve müzakere süreci Birleşmiş Milletler (BM) ve siyaset kurumları için çözümsüzlükle sonuçlanan en önemli siyasi krizdir. “Rum halkının çözümden kastı nedir?” sorusu büyük bir sorudur. ‘Kime göre, neye göre?’ sorularına cevap arandığında Kıbrıs Sorunu belki de hiçbir zaman çözülmüş olmayacaktır. 1960’ta kurulan ve siyaset kurumlarının imza attığı Kıbrıs Cumhuriyeti belki de Kıbrıs adasındaki Rum ve Türk halkları için en iyi çözüm ve yönetim biçimiydi. Kıbrıs Cumhuriyeti, iki toplumun siyasi eşitliğine dayalı fonksiyonel bir federasyondu. Fakat Kıbrıs adasındaki siyasi çözümsüzlüğün motivasyon kaynağı Kıbrıs Ortodoks Kilisesi başpiskoposu ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı Makarios, “%18 nüfusa sahip toplum bize hükmedemez.” diyerek anayasaya 13 madde eklemek istemesiyle Kıbrıs Cumhuriyeti’nden Türklerin dışlanmasına ve Kıbrıs adasında Türklerin göçmen olmasına kadar giden olayları başlatmıştır. Makarios’tan günümüze kadar geçen süreçte ilk günkü motivasyon Rum...

Ege’deki komşumuz Yunanistan ve siyasi başkenti Atina’nın istekleri, hayalleri ve talepleri hayatın olağan akışına ve uluslararası hukuka aykırıdır. Yunanistan ve Türkiye arası sorun kabul edilen tarihi konular günümüzde hala daha tansiyonu artırarak devam etmektedir. Ege Denizi’ndeki başlıca sorun ‘kara suları ve kıta sahanlığı ile bu alanların sınırlandırmalarını da kapsayan deniz yetki alanlarıyla’ ilişkilidir. Hali hazırda Türkiye ve Yunanistan kara sularının Ege Denizi’ndeki genişliği 6 deniz milidir. Ege Denizi’ndeki iki ülkenin sahillerinin fiziki yapısı sebebiyle Atina ve Ankara için deniz yetki alanları sorunu ana gündemdir. *** Yunanistan bu sorunu kara sularını 12 mile çıkarma fikriyle germekte ve hukuksuz hak talep etmektedir. Ege Denizi’ndeki kara sularının 12 mile çıkarılması, Ege’deki menfaat dengelerini Türkiye’nin aleyhine orantısız bir şekilde değiştirecektir. Ege Denizi’nde Yunanistan’ın sahip olduğu birçok ada vardır. Bu sebeple de Yunanistan’ın kara suları Ege Deni...

Okyanus ötesinin eski başkanı Truman, ABD’nin batısında yapılacak petrol arama ve çıkarma işleri için ‘kıta sahanlığı’ olarak adlandırılan, ülkelerin deniz yetkilerini tanımlayarak denizlerin de ülkelerin bir parçası olduğunu kabul eden bir anlayışı 1947 yılında ortaya koymuştur. Cenevre Deniz Hukuk Sözleşmeleri, 29 Nisan 1958’de Cenevre’de imzalanıp 30 Eylül 1962’de yürürlüğe girmiştir. Türkiye, bu sözleşmelere taraf ülke değildir. 4 Ana Sözleşmeden oluşan 1958 Cenevre Sözleşmeleri, yerini 10 Aralık 1982’de imzalanan BM Deniz Hukuku Sözleşmesine bırakmıştır. Yukarıdaki tarihi süreçteki sözleşmeler Türkiye’nin denizlerdeki Mavi Vatan doktrininin zeminini hazırlamıştır. *** Türkiye Mavi Vatanı için 2 Mart 2004’te BM’ye verdiği notayla bazı batı bölgelerinde egemenlik hakları olduğunu ilk kez iddia etmiştir. BM’ye verilen 4 Ekim 2005 tarihli notada ise 32°   16’’ 18’ ila 28° Doğu boylamı arasında, 34° Kuzey enleminin kuzeyinde kalan deniz alanlarının kendi kıta sahanlığı ol...

Kıbrıs sorunu çıkışı ve çözümsüzlüğe giden tarihi süreçteki en etkili kurum ‘Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’ desem yanlış bir ifade kullanmış olmam sanırım. Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’nin kuruluşundan günümüze kadar geçen sürede Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulma evresi, 1974 Mutlu Barış Harekatı’na giden süreç ve sonrası, müzakerelerde Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi Rum siyaset kurumu karar alıcısı adına “Sen Sinod Meclisi” gibi çalışmış ve Rum siyasetine yön vermiştir. Ortodoks kiliselerinin başpiskoposu ve ona bağlı piskoposları bulunur. Başpiskopos kendi piskoposlarını seçer ve piskoposlarından oluşturduğu meclise “Sen Sinod Meclisi” denir. Sen Sinod Meclisi, kilise adına alınacak olan kararları almakla yükümlü olsa da Kıbrıs Sorunu adına siyaset kurumunun aldığı kararlar bu mecliste alınmış gibidir. 3. Makarios’tan itibaren Rum siyaset kurumu kiliseyle eşgüdüm çalışmakta ve bir nevi kilisenin sözcülüğünü yapmaktadır. *** Gerçek adı Irodotos Dimitriou olan 2. Hrisostomos 7 Kasım 2022 tar...

Seçim, toplu bir iradenin birden fazla aday arasında tercihte bulunmasıdır. Kıbrıs Türk seçmeni önümüzdeki Pazar günü yerel yönetimler olarak tanımladığımız Belediye başkanlarını seçmek için sandık başına gidecek. Kıbrıs Türk seçmeni katılım oranı olarak her seçimde bir öncekine göre daha az katılımla sandığa gitmektedir. Nedeni için illaki seçmenin haklı bir gerekçesi mevcuttur. Kuzey Kıbrıs kamuoyu tarandığında, yeşil ve turuncu görseller ve yazıların yarışı olduğu görülmektedir. Belediye başkan ve meclis üyesi adayları hiç olmadığı kadar seçmenle iletişim kurmakta, sosyal mesajlar vermekte ve kendini ifade etmek için çalışmaktadır. Adaylar, hayvan sevgisini vurgulamakta, gençlere güvenmekte, temiz toplum, temiz çevre gibi söylemlerle halkı sandığa götürmek ve reylerini almak için mücadele etmektedir. Yeni belediye yasasıyla belediye sayıları düşmüş, bağımsız adaylar, bağımlı adaylar, bağımsıza destek olan partiler sandıktan galip çıkmak istemektedirler. *** Kuzey Kıbrıs genel olarak...

Kıbrıs adası, Türk kesimi ve Rum kesimi olmak üzere ikiye bölünmüş durumdadır. Ancak Ada’da üçüncü bir aktör daha vardır: Britanya’nın denizaşırı topraklarından Ağrotur ve Dikelya’daki egemen Üs Bölgeleri. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulduğu 1960’taki antlaşmaya göre Birleşik Krallık, Ağrotur ve Dikelya’daki askerî üsleri üzerindeki egemenliğini devam ettirmiştir. Egemen Üs Bölgeleri, Birleşik Krallık’ın denizaşırı toprağı statüsünü kazanarak askerî amaçlara yönelik muhafaza edilmiştir. Kıbrıs Adası’nda iki üssünü günümüze kadar koruyan İngiltere’nin bir diğer Birleşik Krallığı simgeleyen özelliğiyse trafiğin Türkiye ve diğer Avrupa ülkelerine göre tersten ilerlemesidir. Kıbrıs’taki araçların sol yerine sağ direksiyonla gelmesi, trafiğin sağdan değil de soldan ilerlemesi Büyük Britanya’nın adadaki en belirgin özelliğidir. Bir diğer İngiliz usulü, göze çok batmasa da elektrik sistemindeki priz ve diğer aparatların İngiliz elektrik alt yapısına uygun olmasıdır. Elektrik sistemi ve trafik be...

Kıbrıs sorunu yarım asırdır paydaşlarının ve Türkiye’nin siyaset kurumunun gündemindedir. Beyrut’ta başlayan görüşmeler günümüze kadar inişli çıkışlı süreç izlemiştir. Çözüm denilen belki de ‘çözümsüzlüğe’ yakın olduğu anları, Hira ve Olimpos dağı kadar da uzak olduğu zamanları olmuştur. Kıbrıs Müzakereleri; Yönetim ve güç paylaşımı, Avrupa Birliği, Güvenlik ve Garantiler, Ekonomi, Mülkiyet ve Toprak düzenlemeleri olarak 6 başlıktan oluşmaktadır. Güney ve Kuzey Kıbrıs adına müzakereleri yürüten isimler süreç içinde değişiklik göstermiştir. KKTC adına Rauf Denktaş, Mehmet Ali Talat, Derviş Eroğlu ve Mustafa Akıncı müzakere ve görüşmeleri yürütmüştür. Güney Kıbrıs adına Glafkos Klerides, Makarios, Spiros Kiprianu, Yorgos Vasiliu, Tasos Papadopulos, Dimitris Hristofyas, Nikos Anastasiadis yürütmüştür. Birleşmiş Milletler (BM) adına BM Genel Sekreterleri U Thant, Kurt Waldheim, Perez de Cuellar, Butros Gali, Kofi Annan, Ban Ki-Moon ve Antonio Guterres görüşme ve müzakerelere başkanlık etmi...

Devlet, toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel bir varlıktır. Kıbrıs adası, yeşil hat marifetiyle iki devlete bölünen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’nden oluşmaktadır. Her iki devletin de idari başkentleri yeşil hattın ikiye böldüğü Lefkoşa (Nicosia)’dır. Her iki devletin de birbirlerinden bağımsız idari sistemleri, meclisleri, bağımsız mahkemeleri mevcuttur. Annan Planı sonrası “Hayır” dediği için ödüllendirilen GKRY Avrupa Birliği (AB) üyesi olmuştur. Halk oylamasında “Evet” diyen KKTC de görmezden gelinerek kaderine terk edilmiştir. Kuzey Kıbrıs kamuoyu ve siyaset kurumu, Annan Planı sonrası uğradığı haksızlıkla bir nevi “tanınma” adına heyecanını yitirmiş, umutlarını tüketmiştir. Bu tükenmişlik Kuzey Kıbrıs’ın siyasi, ticari ve beşeri yaşamını da olumsuz yönde etkilemiştir. Toplum ve kamu idaresi bir nevi tükenmişlik sendromuyla kamu disiplinini kaybetmiş, hâlihazırd...

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), 2010 yılında Doğu Akdeniz’de enerji yatakları hakkında rapor yayınlamıştı. Bu rapora göre Doğu Akdeniz’de 1,7 milyar varil petrol, 3,5 trilyon m 3  doğalgaz rezervi olduğu tahmin edilmektedir. Rapor, Doğu Akdeniz’deki 4 sahadan bahsetmektedir. Bunlar Kıbrıs Havzası, Leviathan Havzası, Nil Delta Havzası ve Herodot Havzası’dır. Leviathan bölgesi olarak Lübnan – İsrail – Filistin ve Kıbrıs’ın doğusunda kalan bölge kastedilmektedir. 2018’de İtalyan ENI şirketi bu bölgede 3,5 trilyon m 3  gaz rezervi tespit etmiştir. Tespit edilen bu değer (Türkiye’nin 2021’deki gaz tüketiminin 57 milyar m 3  olduğu düşünüldüğünde) Türkiye’nin 60 yıllık gaz rezervidir. Raporda Mısır’ın ‘Münhasır Ekonomik Bölge’sinde bulunan Nil Delta Havzasında 1.8 milyar varil petrol, 6.3 trilyon m 3 doğalgaz, 6 milyar varil sıvı doğalgaz rezervi bulunduğu aktarılmıştır. Herodot Havzasındaysa Girit’in güney ve güneydoğusundaki alanda toplam 3,5 trilyon m 3  d...

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanının yıl dönümü 15 Kasım’dır. 1974 sonrası dönemde Kıbrıs Türk Federe Devleti’nden 15 Kasım 1983’te KKTC’ye geçilmiş ve içinde bulunduğumuz hafta 39. yıl dönümü kutlamıştır. Kıbrıs Türkleri 1930’lardan itibaren Kıbrıs adasında zor günler yaşamışlardır. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilanı öncesi süreç, Kanlı Noel öncesi ve sonrası Kıbrıs Türkü için mücadele ve şerefle geçen yıllardır. Günümüz siyaset sahnesinde KKTC ile varlıklarını sürdürmekte ve tanınma arifesini yaşamaktadırlar. *** Kıbrıs adasında Rum ve Türk siyaset kurumları en yakın çözüm sürecini Annan Planı döneminde yaşamışlardır. Halk oylamasına ‘Evet’ diyen Kıbrıs Türkleri AB’ye alınmazken ‘Hayır’ diyen Rum kesimi ödüllendirilerek AB’ye alınmıştır. Kıbrıs Türkünün kurtuluş ve kuruluş sonrası en büyük siyasi mağduriyeti belki de Annan Planı süreci ve sonrası uğradıkları haksızlıktır. Kıbrıs Türkleri ve KKTC günümüze kadar garantörü Türkiye’yle beraber varlıklarını sürdürerek gelmişlerdir. *** KK...

Kıbrıs ve Doğu Akdeniz bölge ülkeleri ve kıyıdaş devletler için ekonomik menfaat ve güvenlik kaygıları için hayati önemdedir. Türkiye içinse Kıbrıs, soydaşlarının yaşadığı şanla, şerefle kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve garantörü olduğu milli bir devlettir. “Yeryüzünün çağımızdaki merkezi neresidir?” sorusunun belki de yanıtı Doğu Akdeniz ve Kıbrıs adasıdır. Cumhuriyet Türkiyesinin kurucusu Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk, 1937 yılında Antalya’da yapılan askeri tatbikat sırasında, yanında bulunan kurmay subaylara “Türkiye’nin yeniden işgal edildiğini ve Türk kuvvetlerinin sadece bu bölgede mukavemet ettiğini farz edelim. İkmal yollarımız ve olanaklarımız nelerdir?” sorusunu sorar. Soruya muhatap olan subaylar değişik görüşler açıklarlar ve Aziz Atatürk, söylenenlerin hepsini dinledikten sonra elini masa üzerinde bulunan haritada Kıbrıs’ın üzerine koyarak :  “Efendiler, Kıbrıs düşman elinde bulunduğu sürece, bu bölgenin ikmal yolları tıkanmıştır. Kıbrıs’a dikkat ediniz. Bu ...

Geçen haftaki yazımda ‘Türkiye Yüzyılı’ başlığıyla Cumhuriyetin birinci yüzyılının bitişini işlemiştim. “Cumhuriyet” tanımı için kelimeler ve söylemler yetersiz kalabilir. Benim en benimsediğim tamımsa ‘Cumhuriyet kimsesizlerin kimsesidir.’ Memleket ve vatan tanımlamasını yaptığımız her coğrafyada Cumhuriyet Türkiyesi kimsesizlerin kimsesidir. Edirne’den Kars’a kadar memurun, işçinin, öğretmenin, iş insanının, çobanın, kadının, erkeğin Cumhuriyetidir. Cumhuriyet belki de yokluk ve kıt kanaat geçen yaşamda hayallerin gerçekleşmesinin destekçisi ve güvencesidir. 9. Cumhurbaşkanı rahmetli Süleyman Demirel, Cumhuriyeti şu sözlerle tanımlamıştır: “İşte ben bu odada kardeşlerimle yaşadım. Elektrik yoktu. Gaz lambasıyla okur, yazardık. Köy okulunu bitirdim. Ortaokul yoktu. Ortaokula gitmek için her sabah kilometrelerce yürür, kasabaya giderdik. Sonra Afyon Lisesi. Eğer bana Cumhuriyet nedir, diye sorarsınız. Size cevabım şudur: Cumhuriyet benim işte! İslamköy'den çıkmış bir köylü çocuğunu...

28 Ekim günü Ankara Arena’da Cumhuriyet Bayramı ve Cumhuriyetin 100. Yılı münasebetiyle ilk yüzyılın değerlendirmesi gelecek yüzyılın hedefleri Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından “Türkiye Yüzyılı” programıyla kamuoyuna takdim edilecektir. Cumhuriyet Türkiye’si 2023 yılında ilk yüzyılını tamamlayacaktır. Siyasi coğrafyamızın ve tarihi sorumluluklarımızın bize yüklediği coğrafyamız, içinden geçtiğimiz günler zor ve çetin bir süreçtedir. Dünyanın hızla değiştiği, çağ insanının pandemiyi yaşadığı, iletişim ve haberleşmenin basitleştiği dünyada; siyasi, ekonomik ve askeri krizlerin vuku bulmasıyla 2023 sonrası dünya ve bölgemiz için güvenliğin ön planda tutulacağı yıllar olacaktır. *** Cumhuriyet Türkiye’sinin ilk yüzyılı Osmanlı’nın dağılma süreci ve Osmanlı Devleti’nin son subaylarının inşa ettiği Cumhuriyet’le Türkiye günümüze kadar gelmiştir. Cumhuriyeti’nin ilanı sonrası toprak kaybeden bir neslin evlatlarının kurduğu Türkiye ve kamu ‘güvenlikçi’ politikaların hakim olduğu bir yönetimle ...

Son günlerdeki ana gündemimiz siyaset kurumu ve milli güvenliğimizi ilgilendiren askeri ve diplomatik temaslardır. Karadeniz’deki gelişmeler Ege, Batı Trakya ve Adalar; Doğu Akdeniz’deki enerji denklemi; Türkiye Yunanistan ilişkileri; İsrail, Mısır ve Libya gündemdeki hikayelerin öznesi kabul edebiliriz. Deniz ve kara komşumuz olan bu öznelere ilave olarak da okyanus ötesinin yüzölçümü büyük devleti ABD’yi de ‘gizli özne’ olarak cümle ve milli güvenlik hikâyelerimize eklemlemek pek de yanlış olmaz. Bahse konu özne ülkelerde askeri, ticari ve siyasi etkinliği hiç de azımsanmayacak kadar çok olan Amerika, hem gizli özne hem de gölge yazar mahiyetinde Türkiye’nin deniz ve kara sınırı komşularında at koşturmaktadır. *** Amerika’nın kovboy edasıyla yürüttüğü faaliyetleri bölge güven ve huzur, Türkiye’nin milli güvenliği için hayati önemdedir. Bu önem ve söylem son günlerde Türk – Amerikan ilişkilerini sorgulanır, Türkiye’nin NATO üyeliğini tartışmaya açar hale gelmiştir. Hal böyle olunca AB...

Depremle ilgili tüm haberlerde geçen en önemli ifade ‘fay hattı’ tanımlamasıdır. Coğrafyamız, yorumcuların tabiriyle deprem bölgesidir. AFAD’ın tanımlamasıyla “Yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketleri sonucu oluşan gerilme ve sıkışmalar, yer kabuğunun bazı bölümlerinde yüzyıllar boyunca enerji biriktirir. Bu enerjiler zaman zaman ortaya çıkar. Yer kabuğundaki bu hareketli kesimlere ‘Fay’ adı verilir.”dir. Doğal afet olarak depremlerin önemli olduğu coğrafyamızda siyasi ve askeri fay hatları da vardır. Bunlar en az doğal afetler kadar önemlidir. *** Bunları ifade edecek olursam, Yunanistan ve Türkiye arası Ege Denizi ve Adalar meselesi, Batı Trakya’daki Türk azınlığı üzerinden Türkiye ve Türk düşmanlığı; Kıbrıs meselesi ve Doğu Akdeniz enerji politikası; Rusya – Ukrayna savaşı; Suriye iç savaşı; Tahıl koridoru; Avrupa’ya enerji naklinde önemli olan doğal gaz boru hattıdır. Bunlara ek olarak da Yunanistan’ın anlamsız Ege adalarını silahlandırması, Amerika ve Fransa’yla askeri işbirl...

State Partnership, Türkçesi ‘devlet ortaklık programı’ olarak anılan ABD Savunma Bakanlığı ile eyaletlerin, siyasi bölge ve coğrafyaları ve farklı devletlerle Columbia Bölgesi’nin ortaklık programıdır. ABD’de 1993 yılından önce kurulan Ortak Temas Ekibi Programı’nın basitleştirilmiş halidir. ABD ulusal muhafızları marifetiyle ortak ülkenin askeri yapısını bir nevi güçlendirmek ve ‘Amerikan – laştırma’ programıdır. Geçtiğimiz günlerde ABD Dışişleri Bakanlığı, Güney Kıbrıs’ın silah ambargosunu kaldırma kararı açıklaması sonrası Güney Kıbrıs’ı ‘State Partnership’ programına dahil ettiğini açıklamıştır. Açıklama sonrası Güney Kıbrıs Savunma Bakanı, Haralambos Petridis sosyal medya hesabından yaptığı “ABD ile Rum Milli Muhafız Ordusunun askeri işbirliğinin artacağı için mutluyum.” sözleriyle devlet ortaklık programına dahil olduklarını duyurmuştur. ABD’nin Güney Kıbrıs için silah ambargosunu kaldırması ve akabinde devlet ortaklık programına dahil ettiğini duyurması, Kıbrıs adasında ticari v...